Sivas il merkezi okul öncesi eğitimi gören çocukların ebeveynlerinin çocuk ihmali ve istismarına yönelik farkındalık düzeyleri ve sosyodemografik özellikleriyle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEYHAN ARSLANER
Danışman: İrem Akova
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Sivas il merkezi okul öncesi eğitim gören çocukların ebeveynlerinin çocuk ihmali ve istismarına yönelik farkındalık düzeylerini ve bunun sosyodemografik özellikleriyle ilişkisini belirleme amacıyla yapıldı. Araştırma Sivas ili Merkez ilçesi Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi anaokullarından seçilen 7 okulda 15.09.2023- 15.12.2023 tarihleri arasında 359 ebeveynle yürütüldü. Sosyodemografik veri formu ile yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, meslek, çalışma durumu, medeni durum, aile türü, sahip olunan çocuk sayısı, ailenin aylık ortalama geliri, çocukken ihmal veya istismara uğrama durumu sorgulandı. Ebeveynlerin çocuk ihmali ve istismarı farkındalığı belirlemek için Ebeveyn Çocuk İhmal ve İstismarı Farkındalık Ölçeği (EÇİİFÖ) kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde gibi tanımlayıcı ölçütler kullanıldı. Veriler, parametrik şartları sağladığından, bağımsız iki grup için independent sample t test, ikiden fazla grup için F testi (ANOVA) ile analiz edildi. İkiden fazla gruplu karşılaştırmalar için ANOVA kullanılırken, hangi grubun diğerlerinden farklı olduğunu belirlemek için homojenlik varsayımı sağlandığından Bonferroni testi ile değerlendirildi. EÇİİFÖ puanı ile bazı sosyodemografik verilerin arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde Pearson korelasyon analizinden yararlanıldı. Ayrıca EÇİİFÖ puanını etkileyen bağımsız faktörlerin belirlenmesinde düzeltilmiş olasılık oranları (ORa) ve %95 güven aralıkları (GA) kullanılarak binary lojistik regresyon analizi yapıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi. Katılımcıların %51'i 35 yaş üstüydü, yaş ortalamaları 34,7 ±5,3 yıldı. Katılımcılar büyük oranda kadındı (%83,3) ve evliydi (%98,1). Ebeveynlerin %56,8'i üniversite, %26,5'i lise, %16,7'si ilkokul-ortaokul mezunuydu. Katılımcılar daha çok çekirdek aile ile yaşamaktaydı (89,4). Ebeveynlerin %51,3'ü iki çocuğa, %26,2'sı tek çocuğa ve %22,6'sı üç ve üzeri çocuğa sahipti. Ebeveynlerin 54,3'ü çalışmamaktaydı ve ev hanımıydı. Katılımcıların meslekleri %24,5'i memur, %12'si serbest meslek ve %9,2'si işçi şeklinde dağılım göstermekteydi. Yüzde 69,6 ile en fazla orta gelirli aile, %15,6 düşük gelirli ve %14,8 yüksek gelirli aile bulunmaktaydı. Ebeveynlerin %95,5'i çocukken istismar veya ihmale uğramadıklarını ve %4,5'i ise uğradıklarını belirtti. Bireylerin çocuk ihmal ve istismarı farkındalık düzeyleri yüksekti. Farkındalık toplam puan ortalaması 3,71 ± 0,34'tü. Kadınlarda, 35 yaş ve üzeri olanlarda, memurlarda, tek çocuklu bireylerde, yüksek aile geliri olanlarda, üniversite mezunlarında istismar farkındalık puanları daha yüksekti. Ebeveynlere yönelik özellikle konuyla ilgili saptadığımız riskli sosyodemografik özelliklere sahip bireylere okullarda veya halk eğitim merkezlerinde çocuk ihmali ve istismarı hakkında farkındalığın artırılması için anne-baba eğitimi verilmesi önerilir.