COĞRAFYA DERSİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİMİN ÖĞRENCİLERİN AKADEMİK BAŞARISINA VE DERSE YÖNELİK TUTUMUNA ETKİSİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAĞMUR KARABULUT

Danışman: Hakan Koç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı; 9. sınıf coğrafya dersinde "Harita Bilgisi" konusu içinde yer alan "Haritayı oluşturan unsurlardan yararlanarak harita kullanır", "Bilgileri haritalara aktarmada kullanılan yöntem ve teknikleri açıklar" ve "Haritalarda yer şekillerinin gösteriminde kullanılan yöntem ve teknikleri açıklar" kazanımlarının öğretilmesinde farklılaştırılmış öğretim yönteminin kullanılmasının, öğrencinin akademik başarısına ve derse olan tutumuna bir etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Söz konusu amaç çerçevesinde; Deney ve kontrol gruplarının ön test başarı puanları arasında anlamlı bir farklılık var mıdır? Coğrafya dersinde farklılaştırılmış öğretim yönteminin kullanılmasının öğrencilerin akademik başarısına etkisi var mıdır? Coğrafya dersinde farklılaştırılmış öğretim yönteminin kullanılmasının öğrencilerin coğrafya dersine yönelik geliştirdikleri tutuma olumlu bir etkisi var mıdır? Zekâ türleri ile akademik başarı arasında anlamlı bir farklılık var mıdır? Öğrenme stilleri ile akademik başarı arasında anlamlı bir farklılık var mıdır? Sorularına cevap bulmak amacıyla, harita bilgisinin öğretimi hakkında öğrencilerin zekâ türlerine özgü ders içi ve ders dışı materyaller ile kademelendirilmiş etkinlikler araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Araştırma nicel araştırma içerisinde yer alan deneysel yönteminin yarı deneysel desenler modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öğrenciler deney ve kontrol gruplarına ayrılmış deney grubunda yer alan öğrencilere farklılaştırılmış öğretim kapsamında araştırmacı tarafından oluşturulan ders materyalleri yardımıyla ders işlenmiş kontrol grubunda yer alan öğrencilere ise farklılaştırılmış öğretim yöntemi uygulanmamıştır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim döneminde Sivas ilinde eğitim gören ortaöğretim 9. sınıf seviyesindeki öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise çalışmanın daha kolay yürütülebilmesi amacıyla araştırmacının görev yaptığı okul ile sınırlandırılmıştır. Araştırmada yer alan verileri toplamak amacıyla dört ayrı ölçek kullanılmıştır. Öğrencilerin öğrenme stillerini belirlemek için Gencel (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan Kolb' un Öğrenme Stilleri Envanteri III, öğrencilerin zekâ türlerini tespit edebilmek amacıyla Howerd Gardner tarafından geliştirilen ve Türkçe' ye Özden (1997) tarafından uyarlanan çoklu zekâ envanteri kullanılmıştır. Öğrencilerin coğrafya dersine yönelik tutumlarını belirleyebilmek amacıyla (Demir ve Koç, 2013) tarafından geliştirilen Coğrafya Dersi Tutum Ölçeği kullanılırken, öğrencilerin başarılarının tespit edilebilmesi amacıyla (Koç ve Demir, 2014) tarafından geliştirilen harita okur yazarlık ölçeği ise başarı testi olarak kullanılmıştır. İlgili araştırmacılardan ölçek kullanım izinleri alınmıştır. Nicel yöntem ile toplanan verilerin çözümlenmesinde SSPS 25.00 paket programı kullanılmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini tespit etmek için Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmıştır. Bağımsız grupların başarı puanları ve coğrafya dersine yönelik tutumlarına ilişkin farklılıkların tespit edilmesinde, bağımsız örneklem grupları için 't' testi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen analiz sonuçlarına göre; eğitim öncesi deney ve kontrol gruplarının ön test puanları arasında anlamlı bir farklılığın (p:0,284>0,05) olmadığı tespit edilmiştir. Eğitim sonrası, deney grubu ile kontrol grubunun akademik puanları arasında deney grubunun lehine (-X:10,66) istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Farklılaştırılmış öğretim ile verilen eğitimin gruplar arasında öğrencilerin coğrafya dersine yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılığa neden olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda zekâ türü ve akademik başarı arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılamadığı gibi öğrenme stili ile akademik başarı arasında da anlamlı bir farklılığa rastlanılamamıştır. Elde edilen sonuçlara dayalı olarak; farklılaştırılmış öğretimin harita bilgisi konusu içinde yer alan "Haritayı oluşturan unsurlardan yararlanarak harita kullanır", "Bilgileri haritalara aktarmada kullanılan yöntem ve teknikleri açıklar" ve "Haritalarda yer şekillerinin gösteriminde kullanılan yöntem ve teknikleri açıklar" kazanımlarında kullanılabileceği ve bu yöntemin coğrafya dersinin diğer konu ve kazanımlarına entegre edilebileceği araştırmacı tarafından önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Farklılaştırılmış Öğretim, Öğretim Yöntemi, Kademelendirilmiş Etkinlik, Coğrafya Öğretimi, Öğretim, Coğrafya