Hibrit ve elektrikli araçlarda süperkapasitör ve lityum iyon bataryaların kontrol edilerek güç sistemlerinde kullanılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENERJİ BİLİMLERİ VE TEKNOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FEYYAZ ALPSALAZ

Danışman: YAVUZ TÜRKAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada süperkapasitör ve lityum iyon bataryaların bir arada kullanıldığı hibrit ve elektrikli araçlarda optimum batarya yönetimi, enerji yönetim ve güç dağıtım sistemlerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Lityum iyon akü ve süperkapasitör bataryaları içeren paralel hibrit, seri hibrit ve tam elektrikli araçlar için kural optimizasyon tabanlı yeni batarya yönetim sistemleri(BYS) ve kural optimizasyon tabanlı yeni enerji yönetim sistemleri(EYS) önerilmiştir. Önerilen BYS'lerde performans kriteri maksimum yapılırken, depolama sistemleri aşırı şarj/deşarj akımlarına karşı korunmuştur. Önerilen EYS'lerde ise araç parametrelerinin performanslarının test edilebileceği Matlab/SIMULINK tabanlı yeni bir model ile benzetim mimarisi geliştirilmiş ve bu mimari üzerinde seri hibrit, paralel hibrit ve tam elektrikli araç modeli oluşturulmuştur. Geliştirilen araç model ve mimarilerinde enerji yönetim sistemi, süperkapasitör ve lityum iyon akü tek enerji depolama kaynağı olarak değerlendirilmiştir. BYS'nin süperkapasitör ve lityum iyon batarya arasındaki güç paylaşımı şarj yönetimi modeli ile yapılmıştır. Amerikan Kentsel Dinamometre Sürüş Standardı (UDDS) ve Yeni Avrupa Sürüş Döngüsü (NEDC) sürüş çevrimleri kullanarak, önerilen DC/DC konvertör modeli, batarya yönetim ve enerji yönetim sistemi performanslarına göre her iki çevrim kıyaslanmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde NEDC sürüş çevrimi UDDS sürüş çevrimine göre yüksek verimliğin yanında, daha az yakıt ve düşük emisyon miktarına sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hibrit ve elektrikli araç, lityum iyon akü, süperkapasitör, batarya yönetim sistemi, optimizasyon, enerji yönetim sistemi, verim, modelleme.