BİR CEVHER SAHASINDA YAPILMIŞ ARAMA SONDAJLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE MADEN TASARIMI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AWOL MESTEFA KEDIR

Danışman: Salih Yüksek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Maden kaynaklarının doğru bir şekilde tahmin edilmesi ve maden planlama tasarımlarının yapılması son derece önemlidir. Maden sahalarında arazi ve arama çalışmaları sonucu yapılan arama sondaj verileri ve numuneler üzerinde yapılan laboratuvar çalışmaları sonucu hazırlanan veriler, uygun bir bilgisayar programı kullanılarak çeşitli maden yatağı modelleri (katı cevher modeli, jeolojik blok modeli ve ekonomik blok modeli) ile doğru ve hızlı bir şekilde tahmin edilebilmektedir. Bu yüksek lisans tez çalışması kapsamında bir selestit maden kaynağına ait sondaj verilerinden faydalanılarak açık ocak işletme planlaması yapılmıştır. Çalışma sahasına ait 173 adet arama sondaj logundan ve öznitelik verilerinden kullanılarak veri tabanı oluşturulmuştur. Sahadaki kayaç tabakalarının üç boyutlu katı gövde ve jeolojik modelleri hazırlanmıştır. Mesafe ile ters ağırlıklandırma yöntemi kullanılarak, cevher blok modeli içindeki tüm alt blokların tenör değerleri kestirilmiştir. Maden tasarımı aşamasında selestit maden kaynağının en büyük bölümünün kazançlı şeklinde işletilebileceği en büyük nihai ocak kabuğu ve sınırları belirlenmiştir. İşletme, cevher zenginleştirme, izabe ve başlangıç yatırımlarına dair parametre değerlerine dayalı olarak yuvalı ocak optimizasyonu yapılmıştır. En kötü durum ve sabit adımlı ilerleme (Milawa algoritması) senaryoları uyarınca optimum ocak kabuğu seçilmiştir. Optimum ocak kabuğu üzerine çift-yönlü taşıma yolları tasarımlanmıştır. Son aşamada ise belirli bir yıllık üretim planı ve kısıtlar altında üretim çizelgelemesi yapılmış olup bu çizelgenin farklı ölçütler ile optimizasyon denemeleri yapılmıştır.