Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği, Türkiye
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hüseyin KIR
Danışman: Ömür Gökkuş
Özet:
Bu
tez çalışması, inşaat sektörünün önemli bileşenlerinden birisi olan
kırma-eleme-yıkama tesislerinin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi ve
mevcut çevresel olumsuzlukların azaltılmasına yönelik sürdürülebilir üretim
uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlamak amaçlamaktadır. Çalışma
kapsamında, seçilen bir kırma-eleme-yıkama tesisinin operasyonel
faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı (GHG) emisyonlarının envanteri
çıkarılması ve karbon ayak izi hesaplamalarının gerçekleştirilmesi
hedeflenmektedir. Değerlendirme sürecinde, uluslararası kabul görmüş ISO 14064 standardı ile GHG Protocol esas alınarak, “hammadde
tedarikinden ürün teslimatına” kadar olan tüm yaşam döngüsü aşamaları dikkate
alınacaktır.
Karbon
ayak izi analizi, doğrudan emisyonlar
(Scope 1), dolaylı enerji
kaynaklı emisyonlar (Scope 2) ve diğer
dolaylı emisyonlar (Scope 3) olmak üzere üç ana başlık altında
değerlendirilmektedir. Hesaplamalarda; söz konusu tesiste faaliyetlerin
gerçekleştirilmesi için gerekli elektrik tüketimi, iş makinalarının dizel yakıt
kullanımı, su tüketimi, agrega ve kum gibi hammadde taşımacılığı gibi süreç
girdileri nicel olarak incelenecektir. Veri toplama süreci hem saha ölçümlerine
hem de mevcut kayıtların analizine dayandırılmaktadır.
Çalışmanın sonuçlarına göre, kırma-eleme-yıkama faaliyetlerinde
kullanılan kum-çakıl miktarının, toplam sera gazı emisyonları üzerinde ne
derece önemli bir paya sahip olduğu incelenecektir. Bu bulgular doğrultusunda,
karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik enerji
verimliliği artırımı, yenilenebilir
enerji kaynaklarının entegrasyonu ve alternatif bağlayıcı malzeme kullanımı gibi stratejik öneriler
geliştirilecektir. Ayrıca, tesis özelinde çeşitli karbon azaltım senaryoları
modellenecek ve bu senaryolar çerçevesinde sürdürülebilir üretim hedeflerine
ulaşılabilmesi için somut yol haritaları ortaya konulacaktır.