Şizofrenide intihar düşüncesi ve davranışının klinik ve inflamatuar belirteçlerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE NUR ASLAN
Danışman: Yavuz Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, halihazırda intihar düşüncesi bulunan ve/veya geçmişte intihar girişimi öyküsü olan şizofreni hastaları ile intihar düşüncesi ve girişimi olmayan şizofreni hastaları ve sağlıklı kontrol grubu arasında inflamatuar biyobelirteç düzeyleri bakımından farklılık olup olmadığını belirlemektir. Yöntem: Çalışmaya Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 07 Şubat–07 Ağustos 2025 tarihleri arasında başvuran DSM-5 kriterlerine göre şizofreni tanılı 60 hasta ile demografik olarak eşleştirilmiş 60 sağlıklı gönüllü alınmıştır. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu uygulanmış; hasta grubundaki bireyler klinisyen görüşmesi ile değerlendirilerek mevcut intihar düşüncesi ve geçmiş intihar girişimi öykülerine göre "intihar düşüncesi/girişimi olan" ve "olmayan" alt gruplara ayrılmıştır. Tüm hastalara, Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği, İntihar Düşüncesi ve İntihar Davranışı Ölçekleri, Pozitif-Negatif Semptomlar Ölçeği (PANSS) ve Klinik Global İzlem-Hastalık Şiddeti Ölçeği (CGI-S) uygulanmıştır. Ayrıca kan örneklerinden nötrofil, lenfosit, monosit, platelet sayıları ile serum albumin, C-reaktif protein ve HDL düzeyleri ölçülmüş; bunlardan NLR, PLR, LMR, CRP/Albümin ve MHR oranları hesaplanmıştır. Veriler uygun istatistiksel testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Hastalar ile kontrol grubunun karşılaştırıldığı analizde, şizofreni grubundaki katılımcıların nötrofil sayısı, CRP düzeyi, CRP/Albümin oranı ve monosit/HDL oranları kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunurken; kontrol grubunda albumin ve HDL düzeyleri anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Deney grubundaki intihar girişimi öyküsü olan hastalar, olmayanlara göre Calgary depresyon puanı, intihar düşüncesi puanı ile PANSS pozitif semptom ve genel psikopatoloji puanlarında anlamlı olarak daha yüksek değerler sergilemiştir. Buna karşın, intihar düşüncesi veya girişimi olan ve olmayan şizofreni hastalarının inflamatuar belirteç ölçümleri (NLR, PLR, LMR, CRP, CRP/Albümin, MHR vb.) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuç: Elde edilen bulgular, intihar düşüncesi/girişimi olan şizofreni hastalarının depresyon ve psikotik pozitif belirti şiddeti açısından daha ağır tablo sergilediğini, ancak bu durumun inflamasyon belirteçlerinde ilave bir artışla ilişkili olmadığını göstermektedir. Bu sonuç, şizofrenide yüksek inflamatuar düzeylerin genel bir özellik olabileceğini düşündürmekte; intihar riskini değerlendirirken hem klinik belirtilerin hem de biyolojik göstergelerin birlikte ele alınmasının önemini vurgulamaktadır.