Multipl skleroz hastalarında d vitamini bağlayıcı protein ve serbest D vitamini plazma düzeylerinin kontrol grubuyla kıyaslanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RECEP DÖNMEZ
Danışman: Özlem Kayım Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Multipl Skleroz (MS); genç erişkinlerde görülen, genellikle atak ve remisyonlarla seyreden, merkezi sinir sisteminin farklı lokalizasyonlarını etkileyebilen, ciddi yeti yitimi ve iş kaybına yol açan, genetik ve çevresel etmenlerin karmaşık etkileşimleriyle ortaya çıktığı varsayılan; otoimmün, inflamatuar, demiyelinizasyon ve aksonal dejenerasyonla seyreden kronik bir hastalıktır. Genç erişkinlerde travmadan sonra en sık karşılaşılan önemli bir özürlülük nedenidir. MS'de vitamin D hakkında çeşitli çalışmalar tamamlanmıştır. Bu çalışmalarda serum 25-hidroksivitamin D düzeylerinde artış ile MS'de klinik ve subklinik aktivitede azalma arasında net bir korelasyon bulunmuştur. Bununla birlikte, MS hastalarında kan serbest vitamin D düzeyi bugüne dek çalışılmamıştır. D vitamini ve metabolitleri hirofobiktirler ve yüksek oranda serum proteinlerine bağlanırlar. Dolaşımdaki 25(OH) D ve 1,25-dihidroksivitamin D'nin %85'ten daha fazlası D vitamini bağlayıcı proteine (DBP) bağlanarak taşınırlar (%12-15'i albümine bağlanır ve %1'den azı serbest formdadır). DBP yüksek bir afiniteyle globüler aktine (G-aktin) bağlanır. G-aktinden salınan iyonlar tarafından dokular üzerinde hasar meydana gelir ve DBP de aktin temizleme sisteminde rol alır. Ayrıca DBP kompleman 5a'nın kemotaktik aktivitesini artırır ve makrofaj aktivasyon faktörünün prekürsörü olarak inflamasyona katkı sağlar. Çalışmamızda relapsing ve remitting MS hastalarının, progresif (primer ve sekonder) MS hastalarının ve sağlıklı kontrol grubundaki kişilerin plazma DBP ve serbest D vitamini düzeylerini kıyaslamayı hedefledik. Yaptığımız çalışmada kan DBP düzeyleri hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,001). Ayrıca hasta ve kontrol grubu arasında kan serbest D vitamini düzeyleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark olmasa da hasta grubunda serbest vitamin D düzeylerinin daha düşük olma eğiliminde olduğu tespit edildi (p=0,065). Sonuçlarımız, MS hastaları ve sağlıklı bireyler arasında, DBP ve serbest vitamin D düzeyleri açısından farklılıklar olduğunu göstermektedir. Serum vitamin D metabolizması biyobelirteçlerinin MS patogenezindeki rolünün belirlenmesi için ileri çalışmalara gereksinim vardır. Anahtar kelimeler: Multipl Skleroz, D vitamini bağlayıcı protein, serbest D vitamini