Rîzî divanı (İnceleme-metin)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatı Böl., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MARUF ÇAKIR
Danışman: Alim Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Edebiyat tarihimiz boyunca söz ustası olan binlerce şair, insanları büyüleyen ve hayran bırakan çok güçlü eserler ortaya koymuş ve şiirleri ile geçmişten günümüze insanların ilgi odağı olmuştur. Yüzyıllar önce söylenmiş sözler, zamana meydan okuyarak halen insanların hafızalarında mümtaz yerlerini korumaktadır. Ancak böylesine zengin olan edebiyat tarihimizde şöhreti yakalayamamış yahut şöhreti kendi zamanı ya da bölgesi ile sınırlı kalmış ve bu yüzden zamanla unutulmuş şairler de mevcuttur. Bu çalışmada Rîzî mahlası ile şiirler yazmış olan ve kimliği bilinmeyen bir şairin gün yüzüne çıkarılması, eserinin de edebiyat tarihimize kazandırılması amaçlanmıştır. Çalışmada divanın elde bulunan tek nüshası kullanılmıştır. Yapılan kütüphane katalog taramalarında divanın başka bir nüshasına ulaşılamamıştır. Şair ile ilgili bilgi edinmek amacıyla şair tezkireleri, evliyaların biyografilerini içeren eserler ile Mevlevihane kayıtları taranmış ve herhangi bir bulguya erişilememiştir. Son çare olarak divandaki şiirler transkripsiyon yöntemi ile günümüz Türkçesine çevrilirken şiirlerin muhtevalarından hareketle şairle ve şairin yaşadığı dönemle ilgili bilgiler derlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulguların birleştirilmesi ile şairin hayatı ve yaşadığı dönem tespit edilmiştir. Çalışma boyunca elde edilen veriler birleştirildiğinde şairin 19. yüzyılın ikinci yarısında Sivas'ta yaşadığı, Mevlevî ve mutasavvıf bir şair olduğu ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk-İslam Edebiyatı, Rîzî, Sivas Mevlevihanesi, Divan.