Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'nun dış politikası (Erken Bizans Dönemi (330-718))
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA GÜLEM
Danışman: ABDULLAH KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Roma İmparatorluğu'nun devamı olan Bizans İmparatorluğu bin yıldan fazla yaşamış, birçok millet gibi Türk Milletini de büyük oranda etkilemiştir. Bizans İmparatorluğu; Hun, Göktürk, Avar, Bulgar, Hazar, Peçenek, Oğuz, Kuman, Tatar, Selçuklu, Osmanlı ve Anadolu Beylikleri ile çeşitli ilişkiler kurmuştur. Bu nedenlerle Bizans tarihi, Türk tarihi açısından çok önemlidir. Tarih araştırmalarımızda, tarihimizi ve kültürümüzü tanımamızda Bizans kaynaklarının incelenmesi bir zorunluluktur. Bizans İmparatorluğu kuruluşuyla birlikte Türklerle ilişkiler kurmaya başlamıştır. İşte bizim amacımız gerek dünya gerekse Türk tarihinde önemli bir yere sahip olan Bizans'ın erken dönemdeki (330-718) ilişkilerini ele almak, ve dünya tarihini etkileyen politikalarını incelemektir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. I. Bölümde, kuzey komşuları olan Gotlar, Hunlar, Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Slavlar ile ilişkilerini; II. Bölümde, doğu komşuları olan Sasaniler ve Araplar ile olan ilişkilerini; III. Bölümde ise, batı komşuları olan Vandallar ve Lombardlar ile olan ilişkilerini ele alacağız. Bizans'ın bu devletlerle olan ilişkilerinde yürüttüğü politikaları ve dünya tarihine etkilerini inceleyeceğiz Kavimler göçüyle birlikte Bizans sınırlarına gelen Türkler, bu devleti hem etkilemiş hem de etkilenmişlerdir. Bizans'ın çeşitli devletlerle gerek siyasi ve askeri, gerek ekonomik ve ticari münasebetleri olmuştur. Dolayısıyla Bizans kaynaklarının Türk kavimleri hakkında da çok değerli bilgiler içerdiği görülmektedir. Bu bakımdan Türk tarihini yazarken Bizans kaynaklarına da yer vermekteyiz. Türk tarihi açısından Bizans kaynakları ayrı bir öneme sahiptir. Türkler göçebe bir hayat yaşadıklarından dolayı tarihimizle ilgili yazılı kaynaklarımız oldukça azdır. Bundan dolayıdır ki tarihimiz için Bizans, Arap, Çin, İran kaynakları çok önemlidir. Ancak bu kaynaklar kavimleri yeterince tanımadıklarından veya birlikte yaşayan halkları birbirine karıştırdıklarından dolayı bilgilerin incelenmesi zorlaşmaktadır. Örneğin, Hunların Menşei ile ilgili Bizans, Latin ve Ermeni tarihçiler Hunları ''İskit'' olarak belirtirken, Suriye kaynakları Ostrogotlar olarak belirmektedirler. Ayrıca Grek ve Latinler kendileri dışındaki kavimlere ''barbar'' demişler ve bunları da genel olarak ''İskit'' adı altında toplamışlardır. Diğer bir sorun ise mücadele içerisinde oldukları Türkleri objektif olarak ele alamamalarıdır. Bizans İmparatorluğu'nun erken dönem dış ilişkilerini incelediğimizde diğer devletlere karşı şu politikaları izlediğine şahit olmaktayız. Bizans, barışı kimi zaman vergi verip para ile satın alırken, kimi zaman da komşu ülkelerdeki iç çatışmaları ve taht kavgalarını destekleyerek sağlamıştır. Bazen düşmanlarını diğer düşmanlarına karşı müttefik olarak kullanmıştır. Bazen de düşmanlarını çeşitli hilelerle birbirine düşürerek kendisi rahat etmeye çalışmıştır. Anahtar Sözcükler: Roma İmparatorluğu, Bizans, Kavimler Göçü, Türkler