Bir üniversite hastanesinde kullanılan hemşirelik bakım planını iyileştirme çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKAY YURTSEVER
Danışman: ŞERİFE KARAGÖZOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma bir üniversite hastanesinin kliniklerinde kullanılan hemşirelik bakım planını iyileştirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma nicel- nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma modelde tasarlanmış olup, tanımlayıcı ve kesitsel niteliktedir. Araştırmanın nitel boyutunda 3 ayrı grupla (25 sağlık çalışanı) Şubat- Mart 2017 tarihleri arasında her biri 60-75 dakika süren ikişer odak grup görüşmesi yapılmış, nicel boyutunda ise odak grup görüşmeleri ve ilgili literatür doğrultusunda oluşturulan soru formları bakım planı ile çalışan tüm profesyonellere uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini bir üniversite hastanesinde, 1 Şubat - 31 Temmuz 2017 tarihleri arasında çalışan, 232 sağlık profesyoneli (226 hemşire, 6 ebe) oluşturmuştur. Hemşire dışındaki profesyoneller kliniklerde hemşirelik bakım planı ile çalışmaları nedeniyle araştırma kapsamına alınmıştır. Nitel veriler, içerik analizi ile üç ana tema altında değerlendirilmiş olup, bu temalar yararlar, engeller, öneriler olarak belirlenmiştir. Nicel veriler ise SPSS (ver:16) paket programı ile değerlendirilmiştir. Nitel verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (sayı, yüzde), nicel verilerin değerlendirmesinde ise Pearson Ki-kare testi kullanılmıştır. Çalışma için etik kurul kararı, katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda odak grup görüşmesine katılan sağlık çalışanları genel olarak hemşirelik bakım planı ile çalışmanın yararlı olduğunu ifade etmiş olmakla birlikte, hemşirelik bakım planını etkin yapamadıklarını, bakım planını isteksiz ve zorunlu olarak yaptıklarını, yapılan bakım planın etkin olmadığını ve bu duruma birçok faktörün neden olduğunu bildirmiştir. Bu faktörlerin başında hemşire sayısının az, hasta sayısının çok olması, zaman yetersizliği, bakım planı formatının kâğıt-tabanlı olması, uygun/yeterli olmaması, kliniklere özgü tanılamanın yapılamaması, daha çok fiziksel gereksinimlere odaklanılması, öğrencilik döneminde yaşanılan olumsuz deneyimler ve bakım planının iş yükü olarak görülmesinin geldiğini ifade etmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda yapılan analiz sonucuna göre; araştırmaya katılan sağlık profesyonellerinin %47.4'ü 26-32 yaş grubunda, %76.7'sı kadın, %94.8'i hemşire, %73.7'si lisans mezunudur. Katılımcıların %69.4'ü çalıştıkları kliniklerde bakım planlarının etkin kullanılmadığını belirtmiştir. Bakım planlarının etkin kullanımına engel olduğunu düşündükleri durumlar arasında; iş yükü fazlalığı (%65.1), personel sayısının azlığı (%64.2), zaman yetersizliği (%62.5) gelmektedir. Sağlık profesyonellerinin bakım planı kullanımının iyileştirilmesine ilişkin çözüm önerileri, kurumsal öneriler, eğitim ile ilgili öneriler ve format ile ilgili öneriler olarak gruplandırılmıştır. Kurumsal öneri olarak; personel sayısının artırılması (%96.6), hasta bakımı kaydında kullanılan form sayısının azaltılması (%93.5), eğitim ile ilgili olarak; bakım planı kullanımına ilişkin periyodik hizmet içi eğitimler verilmesi (%94.4) ve format ile ilgili olarak; mevcut bakım planının geliştirilmesine yönelik (%92.7) öneriler yer almaktadır. Veriler profesyonellerin bakım planı ile çalışmayı yararlı bulduklarını, ancak uygulamada birçok engelle karşılaştıklarını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda olumsuz kurumsal faktörlerin ortadan kaldırılması ve profesyonellerin bu konulardaki taleplerinin dikkate alınması önemlidir. Ayrıca kurumda bakım planının etkin kullanımına engel olan format ve eğitimle ilgili faktörlerin düzeltilmesi konusunda okul hastane iş birliğinin sağlanması önerilmektedir.