Koyun oddi sfinkterinde klonidin ve deksmedetomidin'in gevşetici etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA GÖKÇE CANER TAKCI
Danışman: BÜLENT SARAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1960'ların sonunda ve 1970'lerin başında kullanıma giren Endoskopik Retrograd Kolanjiyopankreatografi (ERCP) ve endoskopik sfinkterotomi dünya çapında kullanılan rutin bir prosedürdür Günümüzde ERCP, hepatobiliyer ve pankreatik hastalıkların tanısında ve tedavisinde (örneğin taşlar veya striktürler gibi) kullanılan kompleks ve riskli bir prosedürdür. Tanısal veya tedavi amaçlı yapılan ERCP işlemleri sırasında pankreatit, hemoraji ve perforasyonu da içeren çeşitli kısa dönem komplikasyonlara neden olabilir. Kanülizasyon ve sfinkterotomiyi kolaylaştırmak amacıyla Oddi Sfinkterinde (OS) gevşeme yapan lokal farmakolojik ajanların kullanımı ile ERCP ile ilişkili komplikasyonlar azaltılabilir. Alfa-2 adrenoseptör agonistleri olan, klonidin ve deksmedetomidin anestezide ve yoğun bakım ünitelerinde sedatif, amnestik, analjezik ve anestezik olarak yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Klonidin alfa-2 adrenoseptör agonistlerin prototipi olup yaklaşık 50-60 yıldan beri kullanılmaktadır. Deksmedetomidin ise klonidine göre yeni ve kısmen daha yüksek alfa-2 /alfa-1 aktivitesine sahip (220:1'e karşılık 1620:1) ve daha spesifik bir alfa-2 adrenoseptör agonistidir. Farklı hayvan türlerinde ve insanlarda yapılan çalışmalar ve klinik gözlemler klonidin ve deksmedetomidin barsak motilitesi üzerinde inhibitör etkisinin olduğunu göstermiştir. Bu konuda detaylı çalışmalar olmaması nedeniyle bu iki ilacın, bu etkiyi nasıl yaptığı tam olarak bilinmemektedir. Biz bu çalışmada sık kullanılan alfa-2 agonistler olan klonidin ve deksmedetomidin'in koyun OS'si üzerindeki direk etkisini araştırdık ve OS üzerinde bu ilaçların gevşetici etkileri gözlemledik. Bizim çalışmamızda, on adet erişkin erkek Anadolu Akkaraman koyunu kullandık. Kesimhanede kesilmiş olan koyunların OS dokuları izotonik Krebs solüsyonu içine alınarak Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı laboratuvarına getirilerek burada agonist ve antagonistlerin cevaplarına bakıldı. Alfa-2 agonistler; Klonidin ve Deksmedetomidin, önceden 10-6M karbakol ile kastırılmış dokuya artan konsantrasyonlarda (10-8-10-4M) verildi. Gevşetici etkinin mekanizmasını araştırmak için çeşitli antagonistlerin varlığında (idazoxan; imidazol reseptör antagonisti, L-NAME; nitrik oksid sentaz inhibitörü, yohimbin; alfa-2 reseptör antagonisti) cevaplar tekrarlandı. Klonidinin deksmedetomidinden daha fazla gevşeme yaptığı ölçüldü. Gevşemeler idozoxan ve L-NAME ile (sadece klonidin) antagonize edilebildi fakat yohimbin ile anlamlı bir sonuç alınamadı. Bu durum bize gevşemelerin çoğunlukla imidazolin-1 ve kısmen de nitrik oksit sentez ve/veya salınımı (klonidin) reseptörleri aracılığı ile gerçekleştiğini düşündürdü. Klonidin ve dekmedetomidin L-NAME ile olan gevşemelerin de klonidinin gevşeme cevapları anlamlı olarak daha fazlaydı. Anahtar kelimeler; Oddi Sfinkteri, ERCP, Deksmedetomidin, Klonidin