Kırılgan Beşli Ülkelerinde Finansal Tabana Yayılma Göstergeleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR EKERER
Danışman: Yusuf Demir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda teknolojik gelişmeler, finansal piyasaları daha karmaşık hale getirirken, bireyler daha fazla uzun vadeli sonuçlar doğuran finansal kararlarla karşı karşıya kalmaktadır. Finansal tabana yayılma, birey ve işletmelerin ihtiyaçlarını karşılayan uygun fiyatlı, finansal ürün ve hizmetlere erişebilmesi ve bunları etkin biçimde kullanabilmesi olarak tanımlanmaktadır. 2024 yılı itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 1,3 milyar yetişkin hala finansal hizmetlerinden yararlanamamaktadır. Dijital bankacılık ve mobil ödemeler gibi teknolojik çözümler kapsayıcılığı hızlandırmaktadır. Ancak, finansal okuryazarlık eksikliği, altyapı yetersizlikleri ve sosyoekonomik engeller tabana yayılmanın önündeki başlıca sorunlar olarak öne çıkmaktadır. Bu tez, finansal tabana yayılmanın Kırılgan Beşli ülkeleri (Brezilya, Endonezya, Hindistan, Güney Afrika ve Türkiye) üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Araştırmada, 2011-2024 dönemine ait finansal tabana yayılma göstergeleri (hesap sahipliği, kredi-banka kartı sahipliği, borçlanma, tasarruf, dijital ödemeler ve mobil para hesabı sahipliği) Dünya Bankası Global Findex veri setinden elde edilmiştir. Bulgular, Kırılgan Beşli ülkelerinde finansal tabana yayılmanın, tüm yetişkinlerin finansal hizmetlere erişiminin sağlanmasının yoksulluğu ve eşitsizliği azaltma, yatırımları ve girişimciliği teşvik etme, finansal istikrarı güçlendirme ve ekonomik büyümeyi destekleme açısından önemli katkılar sunduğunu göstermektedir.