Aşı okuryazarlığı ile Covid- 19 aşısına karşı tutumların incelenmesi: Bir üniversite örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA MUTLU

Danışman: Yılmaz Daşlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sağlık okuryazarlığı kavramı bireyin sağlığı ile ilgili doğru ve güvenilir bilgiye ulaşması, anlaması, değerlendirmesi ve yorumlaması olarak tanımlanmaktadır. Tarihi çok eskiye dayanmakla birlikte önemi ise günümüzde yeni yeni anlaşılmaktadır. Sağlık okuryazarlığının önemini son yıllarda ortaya çıkaran en önemli neden ise şüphesiz ki tüm dünyayı etkisi altına alan Covid- 19 pandemi süreci olmuştur. Yaşanılan pandemi süreci bizlere hastalıktan korunmak ve toplum sağlığını geliştirebilmek için geliştirilen aşılar hakkında en doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmayı zorunluluk haline getirmiştir. Aşının kabulü ve toplumsal sürü bağışıklığının oluşması için bireylerin en çok ihtiyaç duydukları nokta ise aşı hakkında güvenilir, doğru bilgi olmuştur. Bu nedenle Üniversite'de sağlık alanında öğrenim gören öğrencilerimizin aşı okuryazarlığı düzeyinin belirlenmesi ve Covid-19 aşı Okuryazarlığın Covid- 19 aşısına yönelik tutumu ne düzeyde etkilediğini belirlemeye çalışan bu çalışma birey ve toplum sağlığı açısından öneme sahiptir. Tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlanan bu çalışmanın amacı Üniversite'de sağlık alanında eğitim gören öğrencilerin Covid- 19 aşı okuryazarlığı düzeyinin belirlenmesi ve Covid- 19 aşı okuryazarlığının Covid- 19 aşısına yönelik tutumunun incelenmesidir. Araştırmanın Evreni Erciyes Üniversitesi merkez kampüsünde bulunan Tıp Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi ve Eczacılık Fakültesinde öğrenim görmekte olan 4728 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma da tabakalı örneklem seçim yöntemi ile 455 öğrenci örnekleme dahil edilmiştir. Veriler 29.03.2022- 15.04.2022 tarihleri arasında toplanmıştır. IBM SPSS 26.00 programından yararlanılarak veriler analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde t- testi, Anova ve Pearson Korelasyon Katsayısı ile Frekans testleri kullanılmıştır. Üniversite öğrencilerinin Covid- 19 aşı okuryazarlığı düzeyi orta seviyededir. Yaş, gelir durumu, fakülte değişkenlerinin aşı okuryazarlığı üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Covid- 19 hastalığına yakalanma ile Covid- 19 Aşı okuryazarlığı ve covid- 19 aşısına yönelik tutum arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Covid- 19 aşı okuryazarlığı ile Covid- 19 aşısına yönelik tutum arasında pozitif yönlü düşük bir ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak öğrencilerin Covid- 19 aşı okuryazarlığı düzeyi arttırılırsa Covid- 19 Aşısına yönelik tutumları da o düzeyde artacaktır. Bu nedenle hem toplumsal sağlığı geliştirmek hem aşılama oranının arttırılması için özellikle sağlık alanında eğitim gören üniversite öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı bağlamında Covid- 19 aşı okuryazarlığı düzeyi artırılmalıdır.