Sınıf öğretmenlerinin fen bilimleri öğretiminde okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik öz yeterlik inançları ve görüşlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK GÜVERİ
Danışman: Ahmet Turan Orhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik öz yeterlik inançlarının belirlenmesi ve okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik görüşlerinin incelenmesidir. Bu araştırmada nicel ve nitel yöntemleri bir arada bulundurulan çoklu yöntem yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında tekil tarama modeli kullanılmıştır. Nitel kısmında ise fenomenoloji yöntemi yer almıştır. Veri toplama araçları olarak; "Okul Dışı Öğrenme (ODÖ) Faaliyetlerine Yönelik Öğretmen Öz-Yeterlik İnançları Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda yer alan örneklemi, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Sivas ilinde resmi ilkokullarda görev yapan ve kolay ulaşılabilir durum yöntemi ile belirlenen 200 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda yer alan çalışma grubunda ise 200 sınıf öğretmeni arasından maksimum çeşitlilik esasına göre seçilen 20 sınıf öğretmeni yer almaktadır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin çözümlenmesinde IBM SPSS 23.0 paket programı kullanılmış olup t testleri ve Anova testleri yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen nitel verilerin çözümlenmesinde ise MAXQDA 2018 yazılım programı ile içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel sonuçları, sınıf öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik öz yeterlik düzeylerinin ölçek genelinde ve alt boyutlarının tamamında orta seviyede olduğunu göstermektedir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik özyeterlik inançlarında cinsiyet, eğitim düzeyi, görev yeri ve mesleki yıl değişkenine göre istatistiksel bakımdan anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır. Araştırmanın nitel sonuçlarına göre sınıf öğretmenlerinin okul dışı öğrenmeyi tanımlarken daha çok okul dışı öğrenme ortamlarının gerçekleştiği yerlerden bahsettikleri ve bu tanımlarda en çok müze ile kütüphane yanıtlarını kullandıkları görülmüştür. Sınıf öğretmenleri okul dışı öğrenme ortamlarını kullanırken soru-cevap gibi geleneksel yöntem ve tekniklerden daha fazla yararlandıklarını belirtmişlerdir. Sınıf öğretmenlerin büyük bir bölümü hizmet içi veya hizmet sonrası eğitimlerin yok denecek kadar az olduğu aynı zamanda verilen eğitimlerin teorik kalması ve yüz yüze gerçekleşmemesi gibi nedenlerle etkisiz olduğu vurgusunda bulunmuşlardır. Sınıf öğretmenlerine göre okul dışı öğrenme ortamlarının kullanılması fen bilimlerinin öğreniminde büyük fayda sağlarken uygulamada yaşadıkları zorlukları maddi konular, ulaşım, öğrencilerin kontrolü ve güvenlik faktörü olarak ifade etmişlerdir.