Türkiye'de bazı maden makinalarında gürültü ölçümü ve değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSNÜ YÜKSEL
Danışman: BÜLENT ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gürültü, istenmeyen seslerden oluşan önemli bir çevre kirliliği kaynağıdır. Endüstrinin çeşitli dallarında maruz kalınan gürültü seviyeleri incelendiğinde madencilikte karşılaşılan gürültü, havaalanı gürültüsünden sonra ikinci sırada gelmektedir. Günümüz madencilik sektöründe mekanizasyon uygulanmakta olup çalışanlar yüksek düzeyli gürültü ile karşı karşıya kalabilmekte ve buna bağlı olarak ta işitme kayıpları gelişebilmektedir. Bir meslek hastalığı olarak ortaya çıkan işitme kayıplarının maden işyerlerinde çalışan personel üzerinde fizyolojik ve psikolojik etkileri bulunmakta, insanlar üzerinde geçici ve kalıcı duyma kayıplarına neden olmaktadır. İşitme kaybı ilk bakışta gürültüye bağlı ortaya çıkan bir meslek hastalığı gibi görünse de insan bedeni üzerindeki etkileri düşünüldüğünde iş kazalarının nedenleri içerisinde önemli yer oluşturmaktadır. Bu yüksek lisans tez çalışması kapsamında maden işletmelerinde kullanılan farklı tip ve modelde 67 adet iş makinesinden gürültü ölçümleri alınmıştır. İş makineleri arasında hafriyat kamyonu, terskepçe hidrolik ekskavatör, paletli dozer, greyder, lastik tekerlekli yükleyici, lastik tekerlekli titreşimli silindir, hidrolik kırıcı, delici, döner kepçeli ekskavatör, aktarma aracı, dökücü, kömür yükleyici, kömür serici ve terskepçe yükleyici bulunmaktadır. Gürültü ölçümleri Sivas ve komşu illerde yer alan bir yol inşaat çalışması, bir kum ocağı, bir açık kireçtaşı işletmesi, bir açık demir işletmesi, bir açık altın işletmesi ve bir açık kömür işletmesi olmak üzere toplam altı işyerinden alınmıştır. Paletli dozer en yüksek gürültü maruziyetine neden olurken DKE kömür yükleyici/sericileri en düşük gürültü maruziyetine yol açmaktadır. En düşük gürültü maruziyeti genellikle bekleme evresinde oluşmuştur. İşletmeler bazında da en düşük gürültü maruziyetinin çoğunlukla bekleme evresinde, en yüksek gürültü maruziyetinin ise genellikle araçların temel işlevlerini yaparken oluştuğu söylenebilir. Paletli dozer, lastik tekerlekli yükleyici ve greyder operatörlerinin maruz kaldığı maksimum gürültü düzeyi düşük frekanslı ses aralığına, diğerleri ise orta frekanslı ses aralığına denk gelmektedir.