Hatay ilindeki ev tozu akar faunasının belirlenmesi ve alerji ile ilişkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PARAZİTOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU GÜLKAN

Danışman: SERPİL DEĞERLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma; akarlarla mücadelenin halk sağlığı açısından önemi göz önünde bulundurularak, kontrol programları çalışmalarına katkı sağlaması; Hatay'daki ev tozu akar faunasının belirlenmesi; ayrıca iklim, çevre faktörleri, bireysel alışkanlıklar, konut yapısı ve bireylerdeki alerjik belirtiler ile ev tozu akarı görülme sıklığı arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada, Ocak-Aralık 2012 tarihleri arasında Hatay iline ait 25 ayrı mahalleden toplam 200 ev tozu örneği toplanmıştır. 189 ev ve bir anaokulunun 11 farklı sınıfından toplanan ev tozu örnekleri Spieksma-Boezman'ın laktik asit çöktürme yöntemine göre incelenmiş ve akar tespit edilen örneklerin tür teşhisleri Colloff'tun tür teşhis anahtarına göre yapılmıştır. Ayrıca her örnek için anket formu hazırlanmış ve değerlendirilmeye alınmıştır. Toplam 200 ev tozu örneğinin 115 (%57,5)'inde akar görülmüştür. Akar görülen yerler; 60 tek katlı evin 33(%55)'ü, 129 apartman dairesinin 74 (%57.4)'ü, 11 anasınıfının 8 (%72.7)'i olarak belirlenmiştir. Evlerde görülen akar türleri; D. pteronyssinus 83 (%72.2) en sık rastlanan akar türü olmuştur sonra sırasıyla D. farinae 23 (%20), Chortoglyphs arcuatus 8 (%7), Lepidoglyphus destructor 5 (%4.4), Cheyletus spp. 2 (%1.7), Mesostigmata 2 (%1.7), Histiostoma spp. 2(%1.7) ve belirsiz 6 (%5.2) olarak belirlenmiştir. Evlerin 12 (%10.4)'sinde 2 tür ev tozu akarına rastlanırken 1 (%0.9)'inde 4 tür akar görülmüştür. Elde edilen bilgilere göre akar görülen evlerin 84 (%73)'ünde bir veya daha fazla alerjik belirti gösteren birey bulunuyorken 31 (%27) evde alerjik belirtili birey bulunmamıştır. Toplamda akar görülen evlerde 238 kişinin alerjik belirti gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak; Hatay ilinde ev tozu akar faunasının belirlenmesi ve alerjiyle ilişkisinin araştırılmasına yönelik kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada; Hatay ilinde akar görülme oranı, birçok bölgeye göre çok daha yüksek olarak belirlenmiş ve en sık rastlanan akar türü D. pteronyssinus olarak bulunmuştur. Bu nedenle, özellikle sağlık merkezlerinin akar alerjisi ve korunma yolları ile ilgili bilinçlendirilmeleri ve bu merkezlere başvuran astım ve alerjik bireylerin akar alerjenlerine karşı uyarılması gerektiği sonucuna varılmıştır.