Karfilzomibin tek başına ve lenalidomid ile kombinasyonunun myeloma hücre hattı üzerine olan sitotoksik etkilerinin in vitro incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İPEK ESKİOCAK

Danışman: MEHMET ŞENCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Multipl myelom (MM), kemik iliğinde malign plazma hücrelerinin klonal proliferasyonu, kan ve/veya idrarda monoklonal protein ve ilişkili organ disfonksiyonu ile karakterize neoplastik plazma hücre hastalığıdır. Erişkinlerdeki tüm malignitelerin %1'ini, hematolojik malignitelerin ise %10-15'ini oluşturur. Bir plazma hücre hastalığı olan MM, yeni ajanlarla yüksek doz kemoterapi ve otolog kök hücre nakli gibi tedavi modalitelerine rağmen ortalama survi 5-6 yılı geçmeyen inkurabl bir malignite olarak karşımızda durmaktadır. Bu nedenle direnci azaltacak ve yüksek kür oranlarına imkân sağlayacak yeni ve alternatif tedavilere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bilgiler ışığında çalışmamızda; Karfilzomb'in tek başına ve Lenalidomid ile kombine şekilde uygulanmasının antikanser etkisinin myeloma hücre hattı üzerinde araştırılması ve bu etkide apoptotik etkinin rolünün saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada U266 myelom hücre hattı kullanıldı. Karfilzomib ve lenalidomid'in tek başına uygulamalarının ardından, lenalidomid'in 25 nM konsantrasyonu ile karfilzomibin 200, 100, 50, 25 ve 12.5 nM konsantrasyonları kombine edildi ve uygulamaların antikanser etkisi ile apoptotik etkileri değerlendirildi. Canlı hücre sayımı için "Cell Proliferation Kit", XTT testi ve tripan mavisi boya testi kullanıldı. Apoptozis tayini için Kaspaz-3 enzim aktivitesi ölçüldü. Hem karfilzomib hem de lenalidomid tek başına uygulamalarda zamana ve konsantrasyona bağımlı şekilde bir antikanser etkinlik göstermiştir. Kombine uygulamanın ardından istatistiksel olarak anmalı bir sitototoksisite artışı meydana gelmiştir. Kombinasyonun meydana getirdiği antikanser etkinlik her konsantrasyonda tek başına uygulamadan üstün bulunmuştur. Hatta, karfilzomibin etkinlik göstermediği konsantrasyonlarda bile anlamlı bir sitotoksik etkinlik görülmüştür. Karfilzomib uygulaması apoptotik etki meydana getirmesine rağmen bu kısıtlı artış apoptozisin karfilzomibin etki mekanizmasında sınırlı bir rol oynadığını göstermektedir. Lenalidomid ise güçlü bir apoptototik etki meydana getirmiştir. Kombinasyonun meydana getirdiği kaspaz-3 enzim aktivite artışı tek başına uygulamalardan anlamlı şekilde fazladır. Sonuç olarak, karfilzomib özellikle tedaviye dirençli vakalarda öne çıkan bir ilaçtır ve lenalidomid ile kombinasyonu hem yan etkilerden sakınmak hem de direnç ortaya çıkmasını önlemek için bir seçenek olarak karşımıza çıkmaktadır.