Altmış beş yaş ve üzeri popülasyonda D vitamini eksikliği ve yetersizliğinin kognitif fonksiyonlar üzerine etkisi

AHMET ŞAHİN ÇAMCI

Altmış beş yaş ve üzeri popülasyonda D vitamini eksikliği ve yetersizliğinin kognitif fonksiyonlar üzerine etkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET ŞAHİN ÇAMCI

Danışman: YELTEKİN DEMİREL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

D vitamininin nöron koruyucu özelliği ile kognitif fonksiyonlara etkisi son yıllarda araştırma konusu olmuştur. Bu çalışmada, bilinen ilerleyici nörolojik bir hastalığı olmayan ve serum D vitamini düzeyi düşük olan kişilerde, eksikliğin giderilmesi sonrası bilişsel işlevlerde iyileşme olup olmadığının belirlenmesi hedeflendi. Çalışmaya, Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran, D vitamini eksikliği tespit edilerek, replasman tedavisi planlanan, 65 yaş ve üzeri bireyler alındı. D vitamini replasmanına başlanacak olan hastaların Mini Mental Test (MMT), Saat Çizme Testi (SÇT), İz Sürme Testi (İST) ve Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi (RİSÖT) ile bilişsel işlevleri ölçüldü. İki ay sonra D vitamini normal düzeye (>30 ng/ml) gelen hastaların, bilişsel testleri bir ay sonra tekrarlandı. Replasman tedavisi öncesi ve sonrası bilişsel testlerin skorları karşılaştırıldı. Çalışmaya alınan 42 katılımcıdan 14'ü bazı sebeplerle çalışma dışı kaldı. İlk başvuruda 28 hastanın serum D vitamini düzeyleri ortalaması 13.52 ng/ml'den, replasman sonrası, 48.42 ng/ml'ye yükseldi. Katılımcılarda, D vitamini eksikliklerinin tedavisi sonrası, MMT'de global olarak bilişsel düzeyde, İST'de yürütücü işlevlerde, RİSÖT'de bellekte, SÇT'de konstrüksiyonel praksi, anlama ve planlamada istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler saptandı (p<0.05). Çalışmamızda D vitamini replasmanının kognitif fonksiyonlar üzerinde olumlu etkileri olduğu saptandı. Günümüzde kas-iskelet sistemi sağlığı için D vitamininin önemi bilinmektedir. Ayrıca kognitif fonksiyonlara etkisi ile demans patogenezinde rol oynayabileceği için; özellikle yaşlı popülasyonda D vitamini eksikliği ve yetersizliği mutlaka tedavi edilmelidir. Anahtar Kelimeler: D vitamini, biliş, yaşlı, MMT, İST, RİSÖT