Sivas'ın doğusundaki eosen yaşlı Karataş ve neojen yaşlı Şerefiye volkanitlerinin petrolojisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEMAL FURKAN ÖZDEMİR
Danışman: TANER EKİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma alanı İç Anadolu' da yer alan Sivas ilinin Zara ilçesinin Şerefiye beldesi ve kuzeyini kapsamaktadır. Bölgede bulunan birimler alttan üste doğru Üst Kreatase-Paleosen yaşlı Refahiye Karmaşığı, Orta-Üst Eosen yaşlı Akıncılar Formasyonu, Karataş volkanitleri ve Kösedağ Siyeniti, Alt Miyosen yaşlı Onarı Formasyonu, Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı İsola Volkanitleri, Şerefiye Volkanitleri ve Kadıköy Formasyonu en üstte ise Kuvaterner oluşukları yer almaktadır. Eosen zamanının ikinci magmatik faaliyeti sonucunda oluşan Orta-Üst Eosen yaşlı Karataş volkanitleri ve bölgenin son magmatik evresini temsil eden Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Şerefiye volkanitleri çalışmanın temelini oluşturan birimlerdir. İnceleme alanında yer alan Karataş volkanitleri bozunmamış temiz yüzeylerinde yeşilimsi siyah bazı bölümlerinde kahve-mor renkli olup belirgin çatlak sistemleri mevcuttur. Bozunmanın yoğun olarak gözlendiği bölgelerde ise kırmızımsı-pembemsi bir renk dağılımı göstermektedir. Karataş volkanitleri bazaltik trakiandezit ve trakiandezitlerden oluşmaktadır. Bölgedeki diğer temel birim olan Şerefiye volkanitleri bölgedeki en genç volkanik evreyi oluşturmaktadır. Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Şerefiye volkanitleri üst seviyelerinde oldukça bol gaz boşlukları bulunmakta ve siyah-gri renklidir. Bu çalışmada; daha önce Şerefiye bazaltı olarak isimlendirilen bu birimin farklı litodem birimlerinden oluştuğu saptanmış ve Şerefiye volkanitleri olarak düzeltilmesi uygun görülmüştür. Karataş volkanitleri yoğun miktarda mikrolit ve fenokristal şeklinde plajiyoklaz mineralleri içermektedir. Yoğun olarak gözlenen plajiyoklazların yanında sanidin, ojit, olivin mineralleri gözlenmiştir. Karataş volkanitlerinde yapılan incelemelerde genel olarak hipokristalin porfirik dokuya rastlanmıştır. Diğer temel birim olan Şerefiye Volkaniti iki ayrı dokusal özellik göstermektedir. Bu dokulardan birincisi oldukça ince taneli olmakla birlikte genellikle hipokristalin porfirik dokulu olmaktadır. Bu dokuda plajiyoklaz fenokristalleri yoğun olarak gözlenmektedir. İkinci tür dokuda ise zengin fenokristal içeriği gözlenmektedir ve bunlar; plajiyoklaz başta olmak üzere ojit, olivin, nefelin ve granat mineralleridir. Karataş volkanitlerinin ve Şerefiye volkanitlerinin oluşumu esnasında fenokristal fazdaki sıvı-kristal fraksiyonel kristalleşmesinin (FC) kanıtları jeokimyasal diyagramlarda belirgin olarak izlenmektedir. Kısmi ergime ve kabuksal kirlenmenin izlerine jeokimyasal çalışmalarda rastlanmıştır. Bölgede Neo-Tetis okyanusunun kapanmasının devamında Neo-Tetis'in kuzey kolunun kuzeye doğru dalımı ile birlikte bölgede yaygın bir kabuk kalınlaşması gerçekleşmiş ve bu hat boyunca bir sütur zonu oluşmuştur. Karataş ve Şerefiye volkanitleri bölgede çarpışma sonrası etkin volkanizma ürünü olarak oluşmuştur.