Ortaokul öğrencilerinin deneysel çalışmalara ilişkin özyeterliklerinin incelenmesi: Bir ölçek geliştirme çalışması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKER ÇELEBİ

Danışman: Oğuzhan Nacaroğlu

Özet:

Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin deneysel çalışmalara ilişkin özyeterliklerinin belirlenmesi amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Araştırmada karma araştırma yöntemi desenlerinden sıralı keşfedici desen kullanılmıştır. Nitel veri toplama sürecinde deneysel çalışmalara ilişkin öğrencilerin özyeterliklerinin nasıl olduğunu ortaya koymak amacıyla dokümanlardan yararlanılmıştır. Elde edilen nitel verilerin analizi sonucu 43 maddeden oluşan taslak form oluşturulmuştur. Madde sayısı uzman değerlendirmeleri sonucu 34'e indirilmiştir. Taslak ölçek 719 ortaokul öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yürütülmüştür. Faktör analizi sonucunda ölçeğin 30 maddeden ve tek faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen faktör yapısı doğrulanmıştır (χ2/sd = 2,63, RMSEA = 0,048, GFI = 0,91, CFI = 0,98, NFI = 0,97, NNFI = 0,98). Geçerlik analizlerinden sonra güvenirlik analizleri yürütülmüştür. Bu kapsamda Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ölçeğin geneli için 0,935 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen analizler sonucu ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğu yorumu yapılmıştır. Ölçeğin ortaokul öğrencilerinin deneysel çalışmalara ilişkin özyeterliklerini belirlemek amacıyla kullanılabileceği önerilmektedir.