COVID-19 pandemisinin aile hekimlerinin iş yükü ve tükenmişlik düzeyleri ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASİN KÖSE

Danışman: Sanem Nemmezi Karaca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

COVID-19 pandemisi, iş sağlığı ve güvenliği açısından birinci basamakta çalışan hekimlerin sağlığını tehdit eden ciddi bir stres kaynağı olmuştur. Ayrıca artan vaka sayısı ve beraberindeki iş yükü nedeniyle hekimlerin tükenmişlik düzeylerini etkilediği düşünülmektedir. Literatürde konu ile ilgili çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışma ile aile hekimlerinin iş yüklerinin belirlenmesi ve tükenmişlik düzeyleri üzerine bir etkilerinin olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlandı. Kesitsel-tanımlayıcı tarzda dizayn edilen bu çalışma Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmeti sunan aile sağlığı merkezlerinde çalışan 496 aile hekimi üzerinde yürütüldü. Bireysel geri bildirime dayalı veri formları katılımcılara internet üzerinden (whatsapp, instagram, e-mail toplulukları) uygulandı. Veri formu; sosyodemografik verileri, İş Yükü Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği'ni içermekte ve toplam 65 (altmış beş) sorudan oluşmaktaydı. Hekimlerin yaş ortalaması 39.10 ± 9.42 olup; %53.6'sı (n: 266) erkekti. Katılımcıların %37.5'i (n: 186) İç Anadolu Bölgesi'nde çalışmaktaydı. COVID-19 hastalığına yakalanma oranı %18.8 (n: 93) idi. Hekimlerin İş Yükü Ölçeği puan ortalamaları 3.22±0.59 ve genel tükenmişlik puan ortalamaları 43.2±12.2 idi. İş Yükü puanı arttığında bu artışa paralel olarak genel tükenmişlik puanlarının da arttığı belirlendi (p<0.001). Pandemi döneminde psikososyal destek ihtiyacı hisseden ve psikolojik profesyonel destek alan hekimlerin genel tükenmişlik puanlarının daha yüksek olduğu gözlendi (sırasıyla p1<0.001, p2=0.010). Pandemi döneminde poliklinik hasta sayısı artan, filyasyon amaçlı görüşmeler yapan ve dinlenme fırsatı bulamayan hekimlerin genel tükenmişlik puanları daha yüksekti (sırasıyla p1=0.007, p2<0.001, p3<0.001). Aile hekimlerinin iş yükü arttıkça tükenmişlik düzeylerinin de arttığı saptandı. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, COVID-19, iş yükü, pandemi, tükenmişlik.