1960-1971 arası Türk romanında hukuki mevzuat

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DERVİŞ ERDAL

Danışman: Ahmet Bozdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanların birbiriyle ve devletle olan ilişkisini düzenleyen kuralların başında hukuk normları gelmektedir. Toplumun barış ve huzur içinde yaşayabilmesi ve devletin bekası ancak bu normların tesisiyle mümkündür. Bu amaçla devletler, insanların birlikte güven içinde yaşayabilmesi için kanuni düzenlemeler yapmışlardır. Bu kanuni düzenlemelerin temel hak ve özgürlükleri içermesinin yanı sıra toplumsal normlarla örtüşmesi, uygulanabilirliğini kolaylaştırmaktadır. Toplumun beklentilerini karşılamayan düzenlemeler, beklenen faydanın ötesinde toplumun devlete olan güvenini zedelediği gibi adalete olan inancını yitirmesine de neden olmaktadır. Romanlar, kurgusal metinler olmakla birlikte Tanzimat'tan itibaren Türkiye'de siyasi ve sosyal gelişmelerin yanı sıra toplumsal yaşamı etkileyen hukuki düzenlemeler hakkında da okuyucularına ciddi veriler sunmaktadır. Bu yönüyle romanların sadece edebiyat bilimine değil, sosyoloji, psikoloji, tarih, gibi pek çok bilime de kaynaklık ettiği bilinmektedir. Çalışmada 27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi ile 12 Mart 1971 Muhtırası'nın sadece siyasi ve sosyal yaşamda değil edebiyat sahasında da bir değişime, bir kırılmaya neden olduğu gerekçesiyle zaman aralığı olarak 1960-1971 yılları arası seçilmiştir. Çalışma kapsamında kitap şeklinde ilk basımları bu yıllar arasında yapıldığı tespit edilen 490 romandan 144'ü incelenmiştir. Bunlardan hukuki mevzuata temas ettiği tespit edilen 56 yazara ait 92 roman ele alınmıştır. Sekiz bölümden oluşan bu çalışmada romancıların daha ziyade Cumhuriyet Dönemi'nde çıkarılan kanun, tüzük, yönetmeliklere ve adalet mekanizmasına bakışları, bunları eserlerine nasıl yansıttıkları ve bunlara yönelik tavırlarının ne olduğu, okuyucularına bu konuda nasıl bir mesaj vermeye çalıştıkları gibi hususlar dönemin siyasi, sosyal ve ekonomik koşulları ve romancıların sanat anlayışları göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Çalışmanın bu yönüyle edebiyat biliminin yanı sıra hukuk, tarih, sosyoloji, siyaset bilimi gibi birçok bilime de ışık tutacağı düşülmektedir. Anahtar Kelimeler: Roman, hukuk, adalet, mevzuat, kanun, mahkeme, yargı, 27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi, 12 Mart Muhtırası.