Sınıf öğretmenlerinin çevre bilincine sahip olma nitelikleri ile sürdürülebilir çevre tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZUHAL DÖNMEZ

Danışman: HAMDİ KARAKAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, sınıf öğretmenlerinin çevre bilincine sahip olma nitelikleri ile sürdürülebilir çevre tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli esas alınmıştır. Örneklem grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenmiş ve 2023-2024 eğitim-öğretim yılında görev yapan 350 sınıf öğretmeni çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Çevre Bilincine Sahip Öğretmen Nitelikleri Ölçeği ve Sürdürülebilir Çevre Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Ölçek puanlarının cinsiyet değişkenine göre karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t-test kullanılırken, mesleki kıdem, görev yapılan okulun bulunduğu coğrafi bölge türüne göre karşılaştırılmasında ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testleri kullanılmıştır. Ölçek puanları arasındaki ilişkinin incelenmesinde Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sınıf öğretmenlerinin yüksek seviyede çevre bilinci niteliklerine ve sürdürülebilir çevre tutumuna sahip oldukları ve sınıf öğretmenlerinin çevre bilincine ve sürdürülebilir çevre tutumuna sahip olma durumlarının cinsiyet ve görev yerleri değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği bulgusuna ulaşılmıştır. Ancak sınıf öğretmenlerinin sürdürülebilir çevre tutum ortalama puanları arasında mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra sınıf öğretmenlerinin çevre bilincine sahip olma nitelik ortalama puanları ile sürdürülebilir çevre tutum ortalama puanları arasında pozitif yönde orta kuvvette anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı şekilde çevre bilincine sahip olma nitelik alt faktörler puan ortalamaları ile sürdürülebilir çevre tutum alt faktörler ortalama puanları arasında da pozitif yönde orta kuvvette anlamlı ilişki bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulardan hareketle okullarda uygulayıcı olan sınıf öğretmenlerine ve ilgili alanda araştırma yapacak araştırmacılara farklı öneriler sunulmuştur.