Elbistan'dan elde edilen arkeolojik veriler ışığında Anadolu 'da Dulkadirli Beyliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA KAYA
Danışman: Bora Uysal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geçmiş dönemlerden günümüze kadar geçen zaman içinde birçok devletin hüküm sürdürdüğü Kahramanmaraş ve bu ilin en önemli ilçesi olan Elbistan, Dulkadirli beylerinin de yönetim merkezi olarak benimsedikleri yerleşmelerdir. Dulkadirli Beyliği'nin toprakları; doğuda Harput'tan (Elazığ) batıda Kırşehir'e, kuzeyde Bozok (Yozgat) ile Gemerek ve Gürün'den (Sivas) güneyde Hassa'ya (Hatay) kadar uzanmaktadır. Zeynettin Karaca Bey tarafından 1337 yılında kurulmuş olan Dulkadirli Beyliği, Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim tarafından 1522 yılında ortadan kaldırılmıştır. Elbistan'da bulunan Dulkadirli Beyliği dönemine ait yapılardan günümüze kadar ulaşabilenler; Cami-i Atik (Alaüddevle Bey Camii - Çarşı Camii), Elbistan Ulu Camii, Kızılcaoba Eski Camii, Ümmet Baba (Himmet Baba - Babaiyye) Mescidi ve Ümmet Baba (Himmet Baba - Babaiyye) Türbesi'dir. Yıkılmış olan Ümmet Baba (Himmet Baba - Babaiyye) Zaviyesi'ne ait duvar kalıntıları da halen görülebilmektedir. Bir başka yapı olan Selçuk (Saray) Hamamı'nın aslında Dulkadirli Beyliği döneminden önce yapıldığı düşünülmektedir. Bunların dışında, Dulkadirli Beyliği döneminde yapıldıkları bilinen; Ali Bey Camii, Şeyh (Abdurrahman-ı Erzincan'ı) Camii, Hacı İbrahim Mescidi, Tabakhane Mescidi, Ergeni Köyü Mescidi, Hatuniye (Cenderiye - Alaüddevle Bey) Medresesi, Sadiye Medresesi, Ümmet Baba (Himmet Baba - Babaiyye) Medresesi, Cenderiye Buk'ası, Ali Bey Buk'ası, Cenderiye Zaviyesi, Ebecik (Ahmet Bey) Zaviyesi, Elbistan (Alaüddevle Bey) Bedesteni ve Bey Sarayı günümüze kadar ulaşamamıştır. Bu çalışmanın hazırlanmasına vesile olan Bey Sarayı, eski belgelerden öğrenildiğine göre Elbistan Ulu Camii ve Selçuk (Saray) Hamamı'nın güneydoğusundaki alçak bir tepe üzerinde inşa edilmiştir. Elbistan'ın Ceyhan Mahallesi'nde bulunan bu bölge yapılan çalışmalardan sonra "Ceyhan Höyük" adıyla tescil edilmiştir. Söz konusu bölgede 2014 yılında yapılan bir sondaj kazısında 1.5 m kalınlığa sahip taş temel kalıntıları ortaya çıkarılmıştır. Kazılar sırasında ele geçen seramik, sırlı seramik ve cam parçalarının Roma, Bizans ve Anadolu Selçuklu dönemlerine ait olduğu söylenmektedir. Taş temelin bulunmak istenen saray yapısına ait olduğu düşünülmekle birlikte, bu görüşün doğruluğu kanıtlayacak nitelikte bir buluntu ele geçmemiştir. Anahtar Kelimeler: Kahramanmaraş, Elbistan, Dulkadirli Beyliği, Mimari, Ceyhan Höyük