Sağlık turizmi ve sağlık eşitsizlikleri ilişkisi üzerine kuramsal bir çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Turizmi İşletmeciliği Anabilim Dalı (disip. ararsı), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUBA YÜCEL
Danışman: Yılmaz Daşlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda küreselleşmenin, iletişim ağındaki teknolojik ve ulaşım imkânlarının gelişmesi, dünyada özellikle gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfusun artması, gelişmiş ülkelerde tedavi sürelerinin uzun olması, sağlık okuryazarlığının yaygınlaşması, mevcut sağlığın korunması, sağlık hizmetlerine erişimde ihtiyaçların artması ve artan maliyetler gibi nedenler hizmet sektörlerinden biri olan sağlık turizminin hizmet ihracatındaki önemini giderek artırmıştır. Sağlık sektörünün kalkınmasına yönelik ülkemizde yapılan çalışmalar, sağlık turizminin her geçen gün kalkınmasına ve sağlık turizmi yoluyla ülkemize gelen birey sayısında artışa neden olmaktadır. Ayrıca sağlık turizminin ülkemize sağladığı döviz girdisinin ve ülkemize giren turist sayısının da arttığı ve artacağına dair beklentilerin de olduğu ifade edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, özellikle istihdam ve kazanma yeteneğine bağlı olarak ortaya çıkan sağlık eşitsizliklerini değerlendirerek sağlık turizmindeki etkilerini belirlemektir. Hayatın çeşitli kilit alanlarında oluşan olumsuzluklar hakkında şimdiye kadar bildiklerimizi açıklamak için çeşitli veri kaynaklarından ve en son çalışmalardan elde edilen kanıtları bir araya getirmektir. Türkiye'de sağlık turizminde sağlık eşitsizlikleri konusunun nedenlerini belirlemek; yerel devlet ve küresel düzeyde sağlıkta eşitsizliğinin azaltılması konusunda yapılması gerekenleri ortaya koymak çalışmanın başka bir amacını oluşturmaktadır. Zaten mevcut olan sosyo-ekonomik durum, eğitim, yaş, cinsiyet, etnik köken ve coğrafya gibi mevcut olan eşitsizliklerin özellikle pandemi döneminde daha fazla arttığı görülmüştür. Ayrıca alkol kullanımı, sigara kullanımı gibi yaygınlıkların ve gruplar arasında kültürün etkisinde kalan farklılıkların sağlıkta eşitsizlik konusunda ana sebepler olduğu ortaya çıkmıştır. Gruplar arasındaki sosyoekonomik şartların sağlık verilerinde farklılıklara sebep olduğu belirlenmektedir. Sağlıkta eşitsizlik, hem ekonomik hem de sosyal alanla ilişkili olan bir kavramdır. Yalnızca az gelişmiş ülkelerde değil, gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerde de sağlıkta eşitsizlik önemli bir konu başlığıdır. Araştırmada sağlık eşitsizlikleri ve sağlık turizmindeki etkileri temel alınarak literatür taraması ve sağlık turizmi ile ilgili veriler dikkate alınarak analizlerde bulunulmuştur. Yapılan araştırmalara göre finansal belirsizlik stresi artırmış ve sağlıkta riskli davranışların ortaya çıkma olasılığının yüksek olmasına sebep olmuştur. Sağlık hizmetlerinde maliyetlerin yüksek olması, gelir dağılımındaki eşitsizlikler, uzun bekleme süreleri, sağlık hizmetlerinin sigorta kapsamına girmemesi gibi etkenler bireylerin sağlık hizmetlerine eşit şekilde erişememesine neden olmuştur. Küresel olarak artan nüfus çeşitliliği ile kültürel yeterlilik, yüksek kaliteli halk sağlığı sistemlerinin, programlarının ve araştırmasının ayırt edici özelliği haline gelmiştir. Sağlık ve sağlık hizmetlerinde bilgi dağılımının dengesizliği, farklı bireyler ve toplumlar arasındaki eşitsizliği öne çıkarmış, eğitim ve kültür seviyesi daha düşük toplumlar aleyhine eşitsizlikler oluşturmuştur. Dünya üzerinde yapılan ülke içi ve ülkeler arası araştırmalarda ekonomik düzeyi farklı olan insan grupları içerisinde sağlık hizmetlerinden yararlanma konusunda önemli ayrımcılıkların ve eşitsizliğin yaşandığı kanıtlanmıştır. Sağlık harcamalarının mevcut durumda düşük seviyede olması, çalışma kapsamında sağlık turizmi açısından Türkiye için çok önemli bir güçlü yön olarak değerlendirilmiştir. Gelişmiş teknolojilerin kullanımı sağlık hizmetlerinin sunumu açısından son derece önemlidir. İleri düzey operasyonların yapılması için gerekli olan modern ve teknolojik altyapının kurulmuş olması ülkeleri ya da kurumları diğer ülkelerin önüne geçirebileceği belirlenmiştir. Bu sebeple sağlık turizminde hizmet kalitesini artırmak için personellerin nitelik ve nicelik olarak özelliklerinin artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Gelirin sağlık üzerinde önemli bir etkisinin olduğu da ortaya çıkmış ve eğitim düzeyi yüksek olan çalışanların daha fazla para kazanma eğiliminde oldukları sonucuna varılmıştır. Hastaların gittikleri ülkede kendi dilinde ve kültüründe hizmet sunan çalışanlarla karşılaşmalarının önemli bir tercih sebebi olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık turizmi, sosyal sınıf, gelir, eşitsizlik.