Sivas ilinde çeşitli sektörlerde çevre yönetim sisteminin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZİNNUR YILMAZ

Danışman: Mustafa Bünyamin Karagözoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çevresel yönetimin etkin bir şekilde uygulanması için, sektördeki çalışanların tam katılımı gerekmektedir. Üst yönetimin tam desteğini sağlamak da önemlidir. Bir işletmenin doğal kaynak kullanımını azaltması, çevre bilincini artırmakta, atık azaltımı ve daha birçok fayda sağlamaktadır. Çevre yönetim sistemi isteğe bağlıdır ve bir süreç standardıdır. Bu çalışma Sivas ilindeki çeşitli sektörlere ait işletmelerde çalışan personelin çevreye duyarlı üretim konusundaki görüş ve düşüncelerinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu araştırmada katılımcıların mevzuat-kuruluş-çevre ilişkilerine yönelik görüş ve düşünceleri ele alınmış, özellikle çevre ve ekolojik sistem konusundaki sorumluluklarını yerine getirip getirmedikleri irdelenmiştir. Bu amaçla ekonomide kıt olan kaynakların daha iyi kullanılarak ihtiyaçların karşılanması amacıyla mal ve hizmet üretiminde bulunan işletmelerin çevreye ve topluma karşı sorumluluk bilinciyle hareket edip etmediklerini ortaya konulmuştur. Araştırma Sivas ilindeki çeşitli sektörlerdeki işletme birimlerinin çevreye duyarlı üretim konusunda düşüncelerini ölçmeye yöneliktir. Bu kapsamda çevre yönetim sisteminin uygulanmasına yönelik 'Mevcut Durum' ile ' Atık ve Doğal Kaynak Kullanımı' ve 'Kuruluş Üst Yönetim Yaklaşımı' aşamalarını ele alan anket çalışması yapılmıştır. Araştırmada Maden, Mobilya, Et ve Et Ürünleri, Vagon Üretimi, Boru Üretimi, Kömür, Beton Yapı Elemanları, Medikal ve Sağlık, Metal, Gıda olmak üzere 35 sektörde 2019 Ocak-Mart tarihleri arasında çalışan toplam 68 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. İlgili kuruluşlarda çalışanlarla yüz yüze görüşülerek anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda Sivas ilindeki sektörlerde yönetim sistemi belgesi alımındaki en önemli nedenler arasında sektörlerin rekabet gücünü arttırmasının uluslararası ve ulusal piyasada tercih sebebi olduğudur. Sektörlerin atık yönetimi planlamasında en önemli gördükleri alanlar ise genel atık yönetim planı, farklı türdeki atıkların ayrı toplanması ve işletmede emisyon ölçümünün fazla olması durumunda gerekli önlemler alınması şeklinde belirlenmiştir. Sivas ilindeki sektörlerde çevreye duyarlı üretim faaliyetlerini uygulama düzeyleri arasında ambalaj malzemelerin geri dönüşüm imkanlarının değerlendirilmesi, kullanılan malzemelerin, çevreye daha az zararlı olan malzemelerle ikamesi ve değerlendirilmesi ile daha temiz teknolojilerden yararlanma imkanlarının değerlendirilmesi konuları en önemli faaliyetler olarak belirlenmiştir. Sivas ilinde yapılan bu çalışma sonucunda ulusal ve uluslararası piyasada iş yaptıklarından dolayı anket sorularındaki çevre ve atık yönetimi konularında tüm gereklilikleri %100 oranında yerine getiren maden, et ve et ürünleri ile mobilya faaliyet alanındaki işletmeler çevreye en fazla değer veren sektörler olduğu belirlenmiştir.