Lise öğrencilerinin madde bağımlılığı profilleri, madde bağımlılığından korunma konusundaki öz yeterlikleri ve önleme konusundaki görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SULTAN UZUN
Danışman: MERAL KELLECİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Türkiye'de ve dünyada önemli bir sağlık sorunu olan madde bağımlılığının gençler arasında artması, madde kullanım yaşının ilköğretim düzeyine kadar düşmesi nedeniyle, lise öğrencilerinin madde bağımlılığı profilleri, madde bağımlılığından korunma konusundaki öz yeterlikleri ve önleme konusundaki görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Araştırmanın evrenini Sivas İli Merkez'de bulunan 37 lisedeki 22623 öğrenci (11210 erkek, 11413 kız), örneklemini ise 911 öğrenci (485 kız, 426 erkek) oluşturdu. Araştırmanın verileri, Bilgi Formu, Ergenler İçin Madde Bağımlılığından Korunma Öz Yeterlik Ölçeği ve Madde Bağımlılığı Konusundaki Görüşleri Belirleme Anketi ile toplandı. Verilerin analizinde Frekans dağılımı, Varyans Analizi, Student's t Testi, Khi Kare testi, Korelasyon Analizi ve Lojistik Regresyon Analizi kullanıldı. Çalışmaya %53.2'si kız, %46.8'i erkek, %58.2'si 14-16 yaş grubunda olmak üzere toplam 911 öğrenci katılmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin %38.7'si kendisinde veya çevresinde madde kullanımının olduğunu bildirmiştir. Kullanılan maddeler ise %32.8 sigara, %6.8 alkol, %2.1 bonzai, %1.6 bally %0.7 esrar, %0.4 ecstasy olarak bildirilmiştir. Öğrencilerin kendisinde ve çevresinde madde kullanım öyküsü olanların öz yeterlik ölçeği puan ortalaması 97.77±19.39 iken, kendisinde ve çevresinde madde kullanım öyküsü olmayanların öz yeterlik ölçeği puan ortalaması 102.24±18.51 olup, aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.01). 17+ yaş grubundaki öğrencilerin madde kullanma riski kullanmayanlara göre 1.46 kez, hastalık öyküsü olanlarda olmayanlara göre 0.53 kez fazladır. Çalışmanın sonucunda; madde bağımlılığından korunmada öz yeterliliği düşük, 17+ yaş grubunda, herhangi bir hastalığa sahip, meslek lisesinde okuyan, parçalanmış aile yapısı olan, kendini saldırgan olarak tanımlayan, babasının eğitim düzeyi düşük, aile ilişkisi kötü, okul yaşantısından memnun olmayan ve akademik başarısı düşük olanların maddeye başlama risklerinin daha fazla olduğu saptanmıştır.