Sivas il merkezinde bulunan bir okulun okul yönetimi bağlamında incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA KOÇ
Danışman: Soner Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı Sivas il merkezinde bulunan bir okulun okuldaki yönetim faaliyetleri bakımından, bir okul yöneticisinin yaşam boyu edindiği deneyimlerin okul yönetimine olan etkisini gözlemlemek, okul yöneticisinin gözüyle okulu tanımak ve analiz etmektir. Bunun yanı sıra okul yöneticisinin okulda gerçekleştirdiği ve gerçekleştirmek istediği projelerin ortaya çıkabilecek okul yönetim işleyişine olan etkisini araştırmaktır. Yapılan araştırmalarla öğretmenlerin okul yöneticisini ve var olan yönetim şeklini nasıl tanımladığı ile ilgili düşüncelerini nitel veriler aracılığıyla tespit etmektir. Çalışmanın amaçları doğrultusunda nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve durum çalışması (örnek olay) deseni benimsenmiştir. Araştırmanın katılımcıları, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniklerine göre belirlenmiştir. Ayrıca kolay ulaşılabilir örnekleme yönteminden de faydalanılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacının geliştirmiş olduğu yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Geliştirilen görüşme formunda okul yöneticisi için çeşitli sonda soruları ile desteklenen on dört tane açık uçlu soru ve öğretmenler için on iki tane açık uçlu soru bulunmaktadır. Öğretmenlerin görüşleri alınırken odak grup görüşme yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmaya 2018-2019 öğretim yılı güz döneminde Sivas il merkezinde bulunan bir okulda görev yapan bir okul yöneticisi ve yirmi iki öğretmen katılmıştır. Okul yöneticisi ve öğretmenler ile yapılan görüşmeler önceden belirlenen bir zaman diliminde gerçekleştirilmiş ve görüşmelerden elde edilen verilerin deşifresi yapılarak metin şekline getirilmiştir. Elde edilen verilerin betimsel analizi yapılmış ve alt problemlere göre şekiller oluşturularak yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler okul yönetimi bakımından ayrıntılı incelenerek, bir okulun yapısı, işleyişi bütün bir sistem olarak analiz edilmiştir. Bu amaçla ilk olarak okul yöneticisinin yaşantısının okul yönetimi üzerindeki etkilerine değinilmiş, okul yöneticisinin anlattıklarından yola çıkılarak okul genel bir sistem olarak her yönden ele alınmıştır. Öğretmenlerin de okul yöneticisi ve okulun yönetim şekline ilişkin görüşleri dikkate alınarak araştırmacı tarafından oluşturulan şekiller yorumlanmıştır. Araştırma, okul yöneticisinin yaşantısına kişilik özellikleri ve iletişim yönüyle bakılarak liderlik ve yöneticilik yaklaşımı incelenmiştir. Okul yöneticisinin okula bakış açısına dikkate edilerek okulun bürokratik işleyişi, güçlü ve zayıf yönleri, vizyonu ve misyonu ele alınmıştır. Okul yöneticisinin çatışmayı çözme ve disiplini sağlama, akademik ve sosyal alanda geliştirdiği projeler ile okul yönetimi kapsamında okul yöneticisinin okulda geliştirdiği projeler ve geliştireceği projeler, başarıyı ve öğretmen motivasyonunu artırma yolları incelenmiştir. Okul yöneticisinin öğrenci-öğretmen-veli ile etkileşimi dikkate alınmıştır. Ayrıca okul yöneticisinin öğrencilerden, öğretmenlerden, velilerden talep ve beklentileri ele alınmıştır. Son olarak elde edilen okul yönetimi kavramlarıyla bir okulun yönetim işleyişi ortaya konulmuştur. Bir okul yönetiminin işleyiş sürecinde, okul yönetiminde ön plana çıkan kavramların liderlik ve yöneticilik olduğu görülmüştür. Bu bağlamda okul yöneticisinin müdür yardımcıları, öğretmenler, öğrenciler ve veliler arasındaki etkileşimi ele alınmıştır. Ortaya çıkan etkileşimle beraber okulun geliştirilmesi adına ihtiyaç duyulan kavramlar oluşturulmuştur. Bu kavramlar, okul yöneticisi ve yaşantısı, okulun bir örgüt olarak ele alınması, fiziki koşullar, güçlü ve zayıf yönler, fırsat ve tehlikeler, vizyon ve misyon, kültürel unsurlar ve bürokrasi, çatışma durumları ve çözüm yolları şeklinde sayılabilir. Bu kavramlarla birlikte üretilen projelerin, okulun akademik ve sosyal başarısına katkısına yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Okul, Okul Yönetimi, Okul Yöneticisi.