Kuzey Anadolu fay zonu'nun doğu kesimindeki tektonik hareketlerin blok modelleme ile incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYYÜCE KARTAL

Danışman: Fatih Poyraz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, aktif bir tektoniğe sahip, Avrasya ve Anadolu Plakasının sınırını oluşturan Kuzey Anadolu Fay Zonu' nun doğu kesiminin blok hareketleri ve gerinim birikimleri incelenmiştir. Çalışma alanına ilişkin gerinim birikimini ve kayma miktarlarını elde etmek için çalışmada uygulanacak yöntemlere uygun olan 10 adet TUSAGA-Aktif istasyonlarından yararlanarak bir GNSS ağı oluşturulmuştur. Çalışmada kullanılan hız verileri GAMİT/GLOBK yazılımları kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu ağdaki ölçü verileri ile hesaplanmış hız vektörlerini girdi verisi olarak kabul eden Geodsuit programı yardımıyla Gerinim analizi ve Blok modelleme çalışmaları yapılmıştır. Bu sayede elde edilen sonuçların, çalışma bölgesinin tektonik yapısıyla, uyuşumu incelenmiştir. Gerinim analizi sonucunda elde edilen çalışma alanına ilişkin gerinim alanı incelendiğinde KAFZ' ın sağ yanal atımlı fay karakterine uygun olarak, KB -GD yönünde sıkıştığını ve KD-GB yönünde genişlediğini görülmektedir. Kısacası, bölgenin tektonik yapısıyla uyum sağladığı ve anlamlı bir birikimin varlığı söz konusudur. Modelleme çalışmasında fay ve blok geometrisini oluşturmak için MTA'nın aktif fay haritasından yararlanılmıştır. Fayın yapısal özellikleri analiz edilerek, fayın tek segmentli ve üç segmentli oluşumundaki değişimlerini incelemek için iki farklı model oluşturulmuştur. Birinci modelde; fay hattının çalışma alanı boyunca yapısının tek segment olduğunu kabul ederek değerlendirildiğinde, fay doğrultusu yönünde sağ yönlü kayma (Strike-slip) miktarının 20.9 ± 1.2 mm/yıl ve eğim yönündeki kaymanın (Dip-slip) 1.5 ± 1.0 mm/yıl sıkışma rejimi oluşturduğu görülmektedir. İkinci modelde ise blok sınırlarını oluşturulan fayın üç ayrı segmenti değerlendirildiğinde Reşadiye, Suşehri, Refahiye segmentlerinde fay doğrultusu yönünde sağ yönlü kayma miktarlarının sırasıyla 21.1 ± 1.3 mm/yıl, 21.1 ± 1.3 mm/yıl, 21.3 ± 1.3 mm/yıl olarak hesaplanmış ve eğim yönündeki kaymalarının ise sırasıyla 1.2 ± 1.0 mm/yıl, 2.5 ± 1.0 mm/yıl, 2.5 ± 1.0 mm/yıl değerlerinde sıkışma rejimi oluşturdukları görülmektedir. Fay doğrultusu ve eğim yönündeki kaymaların değerlerinin hız alanıyla uyumlu ve fayın karakterini yansıttığı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Kuzey Anadolu Fay Zonu, Deprem, Gerinim, Blok Modelleme.