Divriği kalesi kazısı alçı buluntuları(2010-2016)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİDEM ÖZ YÜNT

Danışman: Ebru Bilget Fataha

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Divriği, Sivas'ın güneydoğusunda, Doğu Anadolu bölgesinin Yukarı Fırat bölümünün İç Anadolu sınırına yakın kesiminde, Fırat nehrinin kollarından biri olan Çaltı ırmağı ile birleşen derenin vadi tabanında ve yamaçlarında yer alır. Divriği Kalesi kazısı sırasında, çok sayıda ve çeşitte buluntu açığa çıkarılmıştır. Bunlar içerisinde 2010-2016 yılları arasında ele geçen ve bezemesi tanımlanabilen 233 alçı parça da yer almaktadır. Bu çalışmada, Divriği Kalesi kazısı sırasında ele geçen alçı buluntular, bütün yönleriyle ele alınarak incelenmiştir. İncelemiş olduğum alçı süslemeler en çok kalıplama tekniğinde yapılmıştır. Kalıplama tekniğinin uygulandığı alçı parçalarda süsleme olarak; bitkisel, geometrik, yazı, kabara, mukarnas ve nadir de olsa figürlü süslemeyi görmekteyiz. Alçıların teknik ve desen özellikleri incelendiğinde; Kubadabad Sarayı ve Keykubadiye Sarayı'ndaki alçı örnekleriyle benzerlikler gösterdiği gözlemlenmiştir. Alçı eserler arasında yapılan bu karşılaştırmalar, ortak bir alçı süsleme anlayışının hakim olduğunu kanıtlar niteliktedir. Alçı süsleme, malzemenin kolay şekil alması ve malzemenin ucuz olması sebebiyle Mengücekliler Döneminde de yaygın olarak kullanılmıştır. Çalışmamızda Mengücekliler Dönemi alçı süsleme programı ve kullanılan teknikler, ele geçen örneklerle belirlenmiştir. Ancak malzemenin dayanıksız olması sebebiyle örnekler günümüze parçalar halinde gelmiştir. Bu nedenle çalışmamızda alçının kullanım yeri hakkında tespitlerimiz çıkarımdan öteye gidememiştir. Anahtar Kelimeler: Alçı, Süsleme, Divriği Kalesi