Hematopoetik kök hücre nakli öncesi ve sonrası hastaların stresle baş etme tarzları ve ruhsal durumlarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERHAT ÖZTÜRK

Danışman: Meral Kelleci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma hematopoetik kök hücre nakli öncesi ve sonrası hastaların stresle baş etme tarzlarını ve ruhsal durumlarını incelemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İnönü Üniversitesi Erişkin Kemik İliği Nakil Ünitesinde 15 Ocak 2020-31 Ekim 2020 tarihleri arasında kemik iliği nakli planlanan, ilk kez nakil yapılan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 50 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Hasta Bilgi Formu", ''Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği(SBTÖ)'', "Kısa Semptom Envanteri(KSE)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk testi, Kruskal Wallis, Mann Whitney U testi, Willcoxon testi, Bağımlı gruplarda t testi ve korelasyon testi ile analiz edilmiştir. Hastaların nakil öncesi ve sonrası Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kendine güvenli yaklaşım, boyun eğici yaklaşım, sosyal destek alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuş (p 0.05). Nakilden sonra SBTÖ kendine güvenli yaklaşım ve sosyal destek puanları artarken; iyimser yaklaşım, çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım puanları azalmıştır. Nakil öncesi ve sonrası KSE'nin somatizasyon, OKB, anksiyete bozukluğu, hostilite ve ek maddeler alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). 35-51 yaş grubu hastaların diğer yaş gruplarına göre daha fazla ruhsal belirti yaşadığı ve erkeklerin ruhsal belirtilerinin kadınlara göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda hastaların nakilden sonra SBTÖ kendine güvenli yaklaşım ve sosyal destek puanları artarken; iyimser yaklaşım, çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım puanları azalmıştır. Ayrıca nakilden sonra KSE somatizasyon, OKB, anksiyete bozukluğu, hostilite, ek maddeler ve Belirti Toplam İndeks puanları azalmıştır.