Okul müdürlerinin etkin dinleme becerilerinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi( Sivas ili örneği)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİL ÖZTÜRK

Danışman: İHSAN TOPCU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma okul müdürlerinin etkin dinleme becerilerini öğretmen görüşlerine göre ortaya çıkarmayı amaçlayan betimsel bir çalışmadır. Araştırma da hem nicel hem de nitel boyutları içerisine alan, açımlayıcı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ilişkisel tarama modeli, nitel boyutta ise durum deseni kullanılmıştır. Nicel boyut çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılında Sivas ili merkez ilçe ve merkeze bağlı köy ve beldelerde yer alan 36 ilkokul, ortaokul ve liselerde görevli öğretmenler, nitel boyut çalışma grubunu ise, bu okullarda görevli öğretmenlerden maksimum çeşitlilik örnekleme yoluyla seçilen 14 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında nicel veri toplama aracı olarak , Brandt, R., Brandt, J., Emmert, P., ve Emmert, V. (1992) tarafından geliştirilen, Shoho, A. R., Woods, J. ve Smith, P. (2006) tarafından modife edilen ve Akan, A. (2011) tarafından uyarlanan "Dinleme Uygulamaları Anketi [Müdürler ve Öğretmenler]"(DUAMÖ) kullanılmıştır. Araştırmaya ait verilerin toplaması sürecinde random örnekleme yöntemi kullanılmış, katılımcı görüşlerinin, cinsiyet, meslekteki tecrübe ve kurum türü değişkenlerine göre irdelenmesi amacıyla SPSS paket programı kullanılmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak öğretmenlerin okul müdürlerinin etkin dinleme becerilerini belirlemeye ilişkin görüşlerinin alındığı yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda şu bulgular yer almaktadır: Öğretmenlerin genel olarak okul müdürlerinin etkin dinleme becerilerine ilişkin görüşleri "genellikle" düzeyindedir. Öğretmenlerin cinsiyet değişkenine göre okul müdürlerinin etkin dinleme becerilerine ilişkin görüşlerinde anlamlı bir farklılık oluşmamıştır. Öğretmenlerin kurum türü değişkenine göre okul müdürlerinin etkin dinleme becerilerine ilişkin görüşlerinde anlamlı bir farklılık oluşmamıştır. Öğretmenlerin kıdem değişkenine göre, okul müdürlerinin etkin dinleme becerilerine ilişkin yapılan ANOVA sonuçlarına göre öğretmenlerin görüşlerinde anlamlı bir fark oluşmuştur. Yapılan Ki-Kare testi sonunda, öğretmenlerin cinsiyetlerinin, etkin bir dinleyicinin sahip olması gereken üç özelliği sıralamalarına ilişkin algılarında birinci, ikinci ve üçüncü özelliğe verdikleri cevaplar açısından istatistiksel bakımdan anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki tecrübelerinin, etkin bir dinleyicinin sahip olması gereken üç özelliği sıralamalarına ilişkin algılarında birinci ve üçüncü özelliğe verdikleri cevaplar açısından istatistiksel bakımdan anlamlı bir ilişki olduğu, ikinci özelliğe verdiği cevaplar arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin çalıştıkları kurum türünün, etkin bir dinleyicinin sahip olması gereken üç özelliği sıralamalarına ilişkin algılarında birinci, ikinci ve üçüncü özelliğe verdikleri cevaplar açısından istatistiksel bakımdan anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Nitel veriler incelendiğinde, öğretmenlerin okul müdürlerinin etkin dinleme becerilerinin alt boyutları olan katılım, empati, tepki ve güvenilirliğe ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu görülmüştür. Nitel ve nicel bulgular birlikte değerlendirildiğinde, öğretmenlerin gerek DUAMÖ ölçeğine vermiş oldukları cevaplar konusunda gerekse ortaya çıkan kategoriler bağlamında DUAMÖ hakkında olumlu algı ve görüşlere sahip oldukları söylenebilir. Bu durum ise nitel bulguların nicel bulguları desteklediği ve açıkladığı şeklinde yorumlanabilir. Bu kapsamda araştırmanın nitel ve nicel bulgularından faydalanarak alanyazına ve uygulayıcılara yönelik okul müdürlerine, etkin dinleme becerilerini geliştirmek adına, sağlıklı bir iletişimin temeli olan katılım, empati, güvenilirlik ve tepki konusunda hizmet içi eğitim verilmelidir. Anahtar Sözcükler: İletişim, etkin dinleme becerileri, okul müdürü