Bütünleşik çok kriterli karar verme modeli ile lojistik firmalarının performanslarının ölçümü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU ALACA
Danışman: Alptekin Ulutaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Değişen ve gelişen ekonomi anlayışı, bilgi teknolojileri, farklı rekabet stratejileri gibi olgular lojistiğin gelişimine büyük katkılar sağlamıştır. Günümüz lojistik anlayışı, müşterilerin farklı istek ve ihtiyaçlarını temel almış ve bu beklentileri en hızlı ve en uygun şekilde karşılayabilecek düzeyde olmayı görev edinmiştir. Dolayısıyla bu temelde kurulan lojistik sistemleri her geçen gün değişmekte ve gelişmekte olup lojistik firmaları da bu temel üzerine inşa edilmektedir. Şirketler lojistik maliyetlerinin yüksek olması sebebiyle çoğu zaman lojistik firmalarından dış kaynak desteği almaktadırlar. Lojistik firmaları, işletmeler açısından bir tercih sebebi olabilmesi için düzenli olarak firma performanslarını değerlendirmeli ve bu değerlendirmeleri baz alarak iyileşme hedefleri koymalıdırlar. İşletmeler performans değerlendirmeleri için birçok farklı yöntem kullanmaktadır. Bu yöntemler ile gerçekleştirilen analizlerin bir çözüme ulaşmasına ise birden çok değişken katkı sağlamaktadır. Değişkenlerin bu denli fazla olduğu değerlendirmeler için birçok yöntem mevcut olmakla birlikte, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri en iyi seçeneklerden biridir. ÇKKV yöntemleri birden çok kriter bazında değerlendirmeler yaparak farklı alternatifler arasından en iyi seçimi yapmayı sağlamaktadır. Bu çalışmada da ÇKKV yöntemleri lojistik firmalarının performanslarının değerlendirilmesi için kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler "Fortune 500 Türkiye" internet sitesinden alınmıştır. Çalışmada uzman görüşlerine dayalı bir anket çalışması yapılarak sübjektif kriter ağırlıklarının bulunması için SWARA yöntemi kullanılmıştır. Objektif kriter ağırlıklarının bulunması için ise ENTROPİ yöntemi kullanılmış ve bu iki yönteme ait ağırlıklar birleştirilerek üçüncü bir kriter ağırlık seti oluşturulmuştur. Bu ağırlıklar CODAS yöntemine entegre edilerek alternatiflerin performans sıralamaları gerçekleştirilmiştir. Sonrasında aynı kriter ağırlıkları diğer ÇKKV yöntemleri olan ROV, OCRA ve COPRAS yöntemleri ile de analiz edilerek sonuçları CODAS yöntemi ile kıyaslanmıştır. Son olarak duyarlılık analizi yapılarak CODAS yönteminin geçerliliği test edilmiş ve diğer üç yöntem ile ne kadar benzer sonuçlar verdiği incelenmiştir. Bu çalışmada sübjektif kriter ağırlıkları ile objektif kriter ağırlıkları birleştirilmiş olup bu şekilde yapılmış olan Türkçe çalışma sayısı az olduğundan dolayı bu çalışmanın bu araştırma boşluğunu doldurarak literatüre katkı sağlaması amaçlanmıştır. Bununla birlikte CODAS yöntemi ile yapılmış Türkçe çalışma sayısının da az olması sebebiyle, çalışmanın akademik yazına bu açıdan da katkı sunacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Performans Değerlendirmesi, Performans Ölçümü, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV), CODAS, ENTROPİ, SWARA.