Interplay between glucose and insulin/insulin-like growth factors in colorectal cancer (stem) cells
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ŞEYDA BERK
Danışman: NACİ DEĞERLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kolorektal kanser ve tip 2 diabetes mellitus tüm dünyada morbidite ve mortalitenin başlıca nedenlerindendir. Bu nedenle, kolon kanserini başlatan hücrelerin izolasyonu ve karakterizasyonu, yeni tanı ve tedavi yöntemleri geliştirmeye ve kanserin şeker hastalığı gibi diğer hastalıklarla olan ilişkisini aydınlatmada önemli katkılar sağlayabileceği ön görülmektedir. Bu çalışmada, kanserin dört farklı aşamasından köken almış dört faklı hücre hattı değerlendirilmiştir ve glukoz, insülin ve insülin benzeri büyüme faktörlerinin bu hücrelerin çoğalması, göç, hücre döngüsü ilerlemesindeki etkileri araştırılmıştır ve ayrıca yüksek ve düşük glukoz varlığında gen ifadesi düzeyinde faklılıklarının olup olmadığı araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, kolorektal kanserin erken aşamasındaki hücrelerin kanserin geç aşamasındaki hücrelere gore daha fazla glikoza bağımlı olarak çoğaldıkları gözlemlenmiştir. Diğer yandan insülinin ve insülin-benzeri büyüme faktörlerinin kolorektal kanser hücre çoğalması üzerindeki uyarıcı etkileri normal ve yüksek glukoz koşullarında ayrı ayrı değerlendirilmiş ve bu büyüme faktörlerinin kolorektal kanserin geç evresindeki hücrelerin çoğalmasını daha fazla uyardığı ortaya konmuştur. Hücrelerin normal ve yüksek glukoz varlığında gen ifadesindeki faklılıklar değerlendirildiğinde ise IGF-I ve IGF-II mRNA ifadesi kanserin erken safhasındaki hücrelerde daha yüksek iken; insülin ve insülin-benzeri büyüme faktör reseptör mRNA ifadesi ise kanserin geç aşamasındaki hücrelerde daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmada ayrıca kolorektal kanserini başlatan hücrelerin özelliklerini ortaya koymak için MACS yöntemi ile kök hücreler izole edilmiş ve CD133 ve CD44 ekspresyonunun kolorektal kanser ilerlemesi üzerindeki rolünü araştırmak için küre oluşturma testi kullanılarak saflaştırılan bu hücreler karakterize edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, SW620 ve COLO205 hücrelerinden saflaştırılan negatif ve pozitif klonal hücrelerin küre oluşturma kapasiteleri, pozitif ve negatif klonal SW1116 ve SW480 hücrelerine kıyasla daha yüsek olduğu saptanmıştır. SW1116 alt popülasyonları en düşük küre oluşturma kapasitesine sahipken; SW620 ve COLO205 alt popülasyonları en yüksek küre oluşturma kapasitesine sahip oldukları bulunmuştur. Verilerimiz CD133 ve CD44 hücre yüzey belirteçlerin, çalışmamızda değerlendirilen kolon kanser hücre hatlarında kök hücre belirteçleri olabileceğini öne sürmektedir. Bu çalışmada ayrıca kolorektal kanser hücre hatlarından elde edilen positif ve negative klonal hücrelerde IGF sistem bileşenlerinin mRNA ifade düzeyi değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara gore positif hücrelerdeki IGF-sistem bileşenlerinin mRNA ifade düzeyi negatif hücrelere kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Daha ileri çalışmalarla potansiyel bir terapötik hedef olarak varsayılan kolorektal kanser hücre hatlarından elde edilen bu kanser kök hücrelerin rolünün açıklığa kavuşturması amaçlanmaktadır.