Memlükler Dönemindeki müsta'rib Türk tarihçilerin eserlerindeki Türkçe kelimeler: Tarihu'l Fahiri örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Arapça
Öğrenci: MOHAMMAD AJGHIF
Danışman: Mustafa Kayapınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Moğolların 'Ayn Câlût savaşında (m. 1260) bozguna uğramasıyla birlikte Şam ve Mısır'da Memlükler devletinin tarihi fiilî olarak başlamış oldu. Memlükler'le beraber Türk ve Arap kültürü arasında yeni bir etkileşim dönemi başladı. Arapçaya Türkçeden ve diğer dillerden sözcükler transfer edildi. O dönemin edebiyatçıları ve tarihçileri özellikle de Türkler, kitaplarında ve pek çok eserlerinde bu sözcükleri muhafaza ettiler. Bu bağlamdan yola çıkarak bu çalışma, Memlükler dönemindeki Türk tarihçilerin kitaplarında geçen sözcüklerin etimolojisinin araştırılmasını hedeflemektedir. Örneklem olarak Türk tarihçi Bedreddin Bektaş el-Fahiri'nin Tarihu`l-Fahiri adlı eseri seçilmiştir. Bu esere dayanarak Arapçaya ödünç alınan Türkçe sözcüklerin belirlenmesi, kullanıldıkları anlamları, geçtikleri metinlerin kayıtları ve varsa uğradığı değişimlerin, h. 589-741 yılları arasındaki Eyyûbiler ve Memlükler tarihinin yaklaşık olarak 150 yıllık bir dönemini ele alan tarihi kaynaklar dikkate alınarak tespit edilmesi ve sözcüklerin yazım şekillerinin belirlenmesi, çalışmanın başlıca amaçlarıdır. Ayrıca bu çalışma Memlükler dönemi Türk tarihçileri ve Arapça sözlükler hakkında genel bilgiler vermeyi de amaçlamaktadır. Araştırma sonucunda ilgili eserde, özel isimler, yer ile mekan isimleri ve terimler arasında çeşitlilik gösteren ve mezkur dönemin tarihçilerinin kayıt altına aldıkları 2300'ü aşkın Türkçe sözcüğün olduğuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu sözcüklerin kökleri Farsça, Moğolca ve Türkçe gibi dillere dayanmaktadır. Anahtar kelimeler: Arap Dili ve Belagati, Türkçe kelimeler, Arapça sözlükler, Memlükler dönemi, Türk tarihçiler, Tarihu`l-Fahiri