Hastanede yatan hastalardan izole edilen mikroorganizmaların biyofilm formasyon aktiviteleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULHAMİT ÇALI

Danışman: CEM ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hastanede gelişen enfeksiyonlar; oluşturduğu eko¬nomik maliyet, morbidite ve mortalite oranlarındaki yükseklik nedeniyle tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli bir sağlık sorunudur. Antimikrobiyallere dirençli mikroorganizmaların giderek yayılması sonucunda bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Antimikrobiyal maddelere karşı direncin önemli nedenlerinden birisi de biyofilmlerdir. Biyofilm tabakası, içinde mikroorganizmaları barındıran korunaklı bir yapıdır. Biyofilmi oluşturan mikroorganizmalar antimikrobiyal ajanlara ve dezenfektanlara karşı planktonik şekillerine oranla 200 - 500 kat daha dirençlidir. Bu araştırmada, yüksek ekonomik maliyet, morbidite ve mortaliteye neden olan hastane enfeksiyonlarından sıklıkla izole edilen Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus ve Candida albicans'ın biyofilm formasyon aktivitelerinin değerlendirilmesi ve antimikrobiyallere direnç durumları ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma, tanımlayıcı araştırma özelliğindedir. Bu araştırmada kullanılan örneklem büyüklüğü güç analizi kullanılarak hesaplanmıştır. Cumhuriyet Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini (α = 0,05, β = 0,10 ve (1 - β) = 0,90 olarak alındığında) hastaların çeşitli örneklerinden izole edilen 25'er adet A. baumannii, P. aeruginosa, S. aureus ve C. albicans oluşturmaktadır. İzolatların biyofilm üretim kapasitelerinin belirlenmesi amacıyla mikrotitre plak yöntemi kullanılmıştır. Biyofilm formasyonları negatif kontrol değeri baz alınarak; biyofilm oluşturmayan = 0, zayıf biyofilm = I, orta dereceli biyofilm = II ve güçlü biyofilm = III olarak değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS (ver 22.0) programına yüklenerek verilerin değerlendirilmesinde Khi-Kare testi kullanılmış ve yanılma düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, A. baumannii, P. aeruginosa, S. aureus ve C. albicans suşlarının sırası ile % 100, % 88, % 92 ve % 76 oranlarında biyofilm oluşturdukları görülmüştür (p 0,05) . Sonuç olarak, hastane kaynaklı P. aeruginosa, A. baumannii, S. aureus ve C. albicans mikroorganizmalarının önemli oranlarda biyofilmler oluşturduğu görülmüştür. Biyofilm formasyon aktivitelerinin artışına bağlı olarak antibiyotik dirençliliği de kısmen artış göstermektedir. Çalışmamızda yüksek biyofilm formasyonuna sahip mikroorganizmaların bazı antimikrobiyallere karşı düşük direnç oranlarına sahip olmalarının, antimikrobiyal dirençlilik testlerinin in-vitro koşullarda mikroorganizmaların planktonik formları ile yapılması ile ilgili olduğunu düşünmekteyiz. Çalışmamızda elde edilen verilerin bu konuda yapılacak daha ileri çalışmalar için literatüre veri sunacağını düşünmekteyiz.