Sermaye, borç ve alacakları açısından Bursa esnaf-tüccarı (1800-1839)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERHAT ÖZTÜRK
Danışman: ÖMER DEMİREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmamızda 1800-1839 tarihleri arasında yer alan Bursa şer'iye sicillerinden 37'sinin içerisinde 810 esnaf-tüccar terekesi tespit edilmiştir. Tespit edilen esnaf-tüccar terekelerinden yola çıkarak esnaf-tüccarın sermaye, borç alacak ilişkileri gün yüzüne çıkarılmaya çalışılmıştır. 1800-1839 tarihleri arasında terekeleri bulunan Bursa esnaf-tüccarının, sermaye, borç alacak ilişkileri konusu altı ana bölüm içerisinde işlenmiştir. Birinci bölümde, Osmanlı Devleti esnaf-tüccar zümresinin kısa tarihsel gelişimi, kurumsal gelişimi, kendi içerisinde yer alan hiyerarşik yapısına yer verilmiştir. İkinci bölümde Bursa kentinin iktisadi açıdan gelişim sürecine dair yapısı işlenmiştir. Bursa esnaf-tüccarına ait mal varlıklarının tespitinde önemli belge türü olan terekelerin muhteviyatı, terekelerde yer alan idari kesim ile esnaf-tüccarın servetleri açısından mukayesesi, dinsel açıdan esnaf-tüccarın ekonomik durumlarının analizleri ile esnaf-tüccarın mal varlığını oluşturan unsurlar teker teker ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Bursa esnaf-tüccarının borç-alacak ilişkileri ile kredi kaynakları açısından vakıflar konusu irdelenmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde Bursa esnaf-tüccarı açısından üretim malları ve mamülleri ile bu ürünlerin pazarlanma süreçleri üzerinde durulmuştur. Bursa esnaf-tüccarına ait üretim alanları kendi arasında tarım, sanayi, yapı inşaat ve hizmet sektörleri gibi bölümlere ayrılarak incelenmiştir. Esnaf-tüccarın pazarlama sürecinde yer alan fiziksel mekânlar ile devletin pazarlama üzerindeki etkileri üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde ise, Osmanlı Devletinin ticari faaliyetlerin gelişmesi için attığı adımların tarihsel seyri, Bursa'nın ticari etkinlikler açısından konumu, Bursalı esnaf-tüccar ile diğer bölge esnaf-tüccarlarının birbirleriyle olan ilişkilerini coğrafi bölgelere ayırarak karşılıklı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Altıncı bölümde, Bursa esnaf-tüccarının sosyo kültürel hayatta kullandığı mekânlar, eşyalar, içtimai hayatta kadın, aile hayatı, miras ve esnaf-tüccarın kullandığı unvan ve sıfatlar tereke kayıtlarından yararlanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bursa esnaf-tüccarına ait bilgiler için tablo veya Şekillerde oluşturularak konunun anlaşılmasına bir nebzede olsa katkı sunulmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Bursa, Esnaf, Tüccar, Borç, Alacak, Mal varlığı