LİSE ÖĞRETMENLERİNİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülbahar Toraman

Danışman: Nuran Güler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma Sivas il merkezindeki lise öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerini ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Sivas il merkezinde bulunan 33 lisede çalışan 1508 öğretmen ,örneklemini ise bu liselerde çalışan 863 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama araçları öğretmenlere ders saatleri dışında dağıtılarak doldurmaları sağlanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 (Statistical Package for the Social Sciences (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı)) paket programına kodlanarak değerlendirilmiştir.Veriler parametrik test varsayımlarını yerine getiremediğinden Kolmogrov-Smirnov testi kullanılmış verilerin dağılımlarının normallik varsayımını sağlaması durumunda, bağımsız iki grup karşılaştırılmasında T-testi, ikiden fazla grup karşılaştırılmasında ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan öğretmenlerin %42,5'i kadın, %57,5'i erkeklerden oluşmakta, %10,8'i bekar,%89,2'si evli, %19,7'si lisansüstü eğitime sahip, %90,8'i işi kendine uygun bulmakta, %53,9'u aldığı ücretten memnun değil. Araştırma kapsamına alınan öğretmenlerin yaşı ile tükenmişlik tüm alt boyutu puan ortalamaları, cinsiyeti ile kişisel başarı, eğitim durumu ile duygusal tükenme, medeni durumu ile duyarsızlaşma, sağlık algısı ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma puan ortalamaları arasındaki farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca öğretmenlerin işi kendine uygun bulma ve işinden memnun olma durumu ile tükenmişlik tüm alt boyutları, meslekte çalışma yılı ile kişisel başarı ve duyarsızlaşma, haftalık çalışma süresi ile kişisel başarı ve duyarsızlaşma, alınan ücretten memnun olma durumu ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma puan ortalamaları arasındaki farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Çalışma sonucunda mesleği istemeyerek seçenlerin, bekarların, ekonomik durumu yüksek olanların, işinden hiç memnun olmayanların tükenmişlik puan ortalamalarının yüksek olduğu saptanmıştır. Meslek seçiminde iyi bir danışmanlık ve rehberlik hizmeti verilmesi, böylelikle öğretmenlerin mesleklerini isteyerek seçmelerinin sağlanması, öğretmen okullarının ve eğitim fakültelerinin tercih edilme süreçlerinde bu konunun dikkate alınması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Lise, Öğretmen, Tükenmişlik, İlişkili Faktörler