Fen bilimleri öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme uygulamaları ile öğrencilerinin değerlendirmeye yönelik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULKADİR BAYGÜL

Danışman: SERKAN BULDUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Fen Bilimleri öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme uygulamaları ile öğrencilerinin değerlendirmeye yönelik algılarını belirlemek ve bunlar arasındaki ilişleri incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni esas alınmıştır. Araştırmanın örneklemini Sivas Merkez ilçede görev yapan 74 Fen Bilimleri öğretmen i ve 2278 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada öğrencilere ait veriler; Buldur (2014a) tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğrencilerin Değerlendirmeye Görevlerine Yönelik Algıları Ölçeği" ve "Algılanan Sınıf-içi Değerlendirme Ortamı Ölçeği" ile toplanmıştır. Öğretmenlere ait veriler ise "Uygulanan Ölçme Değerlendirme Teknikleri Formu" ve Alkharusi (2007) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması bu tez çalışması kapsamında yapılan "Önerilen Ölçme Değerlendirme Uygulamaları Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde; "Bağımlı Örneklemler için t-testi", "Çoklu Regresyon Analizi", "Friedman Testi", "MANOVA", "Pearson Korelasyon Katsayısı" ve "Tekrarlı Ölçümler için Tek Yönlü ANOVA" esas alınmıştır. Araştırma sonucunda; öğrencilerin sınıf-içi değerlendirme ortamı türlerine ilişkin algılarının anlamlı olarak farklılaştığı ve genelde sınıf içi değerlendirme ortamını daha çok performansa yönelimli olarak algıladıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin değerlendirme görevlerine ilişkin algılarının orta düzeyde olduğu ve algıların, alt boyutlara göre anlamlı olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin algılarının cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre de anlamlı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan öğrencilerin değerlendirme görevlerine yönelik algılarının sınıf-içi değerlendirme ortamı algılarını sınıf düzeyinde ve öğrenci düzeyinde anlamlı olarak yordadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan öğretmenlerin derslerinde uyguladıkları ölçme ve değerlendirme tekniği türlerinin anlamlı olarak farklılaştığı ve genel olarak geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerini daha sıklıkla kullandıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin derslerinde ölçme ve değerlendirme uzmanlarınca önerilen ölçme ve değerlendirme uygulamalarını gerçekleştirme düzeylerinin genelde yüksek olduğu ve bu uygulamaların alt boyutlara göre anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme uygulamalarında cinsiyet açısından anlamlı farklılıklar tespit edilirken mesleki kıdem açısından ise anlamlı farklılaşma olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin önerilen ölçme ve değerlendirme uygulamalarını gerçekleştirme düzeyleri ile uygulanan ölçme ve değerlendirme tekniği türleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme uygulamalarının, öğrencilerin sınıf-içi değerlendirme ortamı algılarının anlamlı yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir.