Romatoid Artritli Bireylerde Yorgunluk, Uyku Ve Ağrının Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ebru ÇAMUR
Danışman: Hatice Tel Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, Romatoid Artrit(RA) tanılı hastalarda yorgunluk, uyku kalitesi ve ağrının değelendirilmesi ve bu semptomların birbirleriyle ilişkisini belirleme amacı ile tanımlayıcı ve kesitsel olarak gerçekleştirildi. Araştırma, 01 Mayıs 2019-30 Kasım 2019 tarihleri arasında Mersin il merkezinde bulunan Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Romatoloji Polikliniğine başvuran 162 RA tanılı hasta ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Bristol Romatoid Artrit Yorgunluğu Çok Boyutlu Anketi (BRAF-MDQ-T), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve McGill Ağrı Ölçeği-Kısa Form kullanılarak elde edildi. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde, SPSS 23.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistik testleri ile sayı ve yüzdelik dağılımlar, t testi, ANOVA testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve Pearson Korelasyon analizi kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi. Araştırmaya katılan RA'lı hastaların çoğunluğunun kadın, yaş ortalamalarının 53.41 yaş, evli, ilköğretim mezunu, ev hanımı olduğu ve çoğunluğunun eşi ile birlikte yaşadığı saptandı. RA'lı hastaların çoğunluğunda hastalık süresinin 10 yıl ve daha az olduğu, hastalığın günlük yaşam aktivitelerini yapma durumlarını engellediği ve çalışma/iş performanslarını olumsuz etkilediği belirlendi. RA'lı hastaların en çok halsizlik, eklemlerde ağrı, yorgunluk, uykusuzluk sorunlarını yaşadığı saptandı. Hastaların ağrı düzeyi ve yorgunluk şiddetinin orta düzeye yakın ve uyku kalitesinin kötü olduğu belirlendi. Ağrı düzeyi ile yorgunluk arasında pozitif bir ilişki olduğu, ağrı düzeyi arttıkça yorgunluk düzeyinin de arttığı; yorgunluk düzeyi ile uyku kalitesi arasında pozitif ilişki olduğu, yorgunluk düzeyi arttıkça uyku kalitesi puanlarının arttığı ve uyku kalitelerinin azaldığı saptandı. Ağrı düzeyi ile yorgunluk arasında pozitif yönde ilişki olduğu belirlendi. Hastaların yaş, tanı alma süresi ile yorgunluk, ağrı ve uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu (p<0.05) saptandı. Romatoid artritli hastalarda ağı düzeyi, yorgunluk şiddeti ve uyku kalitesi arasında pozitif ve negatif yönde doğrusal bir ilişki olduğu, yorgunluk, uyku ve ağrı şiddetinin yaş, eğitim düzeyi, hastalık süresi gibi değişkenlerden etkilendiği belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin romatoid artritlili bireylerde yorgunluk, uyku kalitesi ve ağrıyı değerlendirmesi ve hastalara bu yakınmalar arasındaki ilişkiyi dikkate alarak bakım sunmaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Romatoid Artrit, yorgunluk, ağrı, uyku kalitesi, hemşirelik