Keşanlı Zihnî Divânı (İnceleme-Tenkitli metin)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA HAN
Danışman: HAKAN YEKBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Keşanlı Zihnî, memleketi Keşan'da mahkeme kâtipliği yapmış bir şairdir. Ondan bahseden kaynakların hiçbirinde doğum tarihiyle ilgili bir bilgi yoktur. Fakat ölüm tarihi ile ilgili farklı bilgiler mevcuttur. Bu bilgilerden birisi Sultan III. Selim Dönemi'nde, diğeri de H. 1202/M. 1787 tarihinde vefat ettiği şeklindedir. Mevcut bilgilere dayanarak Keşanlı Zihnî'nin XVIII. asrın ikinci yarısında yaşadığını söylemek mümkündür. Şairin kimliği ve Divân'ının bilim dünyasına tanıtılması amacıyla yapılan bu çalışmada üç temel konu üzerinde durulmuştur. Bunlardan birincisi; şairin Divân nüshalarından birinde mahlas farklılığından dolayı intihal ihtimali ve tezkirelerde isminin farklı zikredilmesinden hareketle Divân üzerine yapılmış çalışmalarda şiirlerinin başka şairlere mâl edilmesidir. İkincisi; Zihnî'nin klasik edebiyatımızda sayısı çok az olan dibâce sahibi şairlerden biri olmasıdır. Söz konusu dibâce, Zihnî'nin şiir hakkındaki görüşlerini gözler önüne seren bir poetika özelliği taşımaktadır. Üçüncü olarak da daha önce tek nüsha üzerinden çalışılan Zihnî Divânı'nın beş nüshadan hareketle tenkitli metninin ortaya konmasıdır. Yukarıda zikredilen konular, çözüme kavuşturulmaya çalışılırken şairin hayatı ve edebî kişiliği, Divân'daki şiirlerin incelenmesi ve Divân'ın tenkitli metninin yapılması çalışmamızın ana çerçevesi olmuştur. Ayrıca çalışmanın sonunda Divâna ait bir "Şahıs-Mekân-Eser" indeksi hazırlanmıştır. Divâna ait farklı nüshalardan örnek resimler "Ekler" başlığı altında çalışmanın sonuna ilave edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Keşanlı Zihnî, XVIII. yüzyıl, Dîvan, gazel, hikemî üslup, dibâce.