Muhasebe meslek mensupları (SMMM) açısından vergi aflarının değerlendirilmesi: Sivas ilinde bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE EKER

Danışman: MEHMET DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Vergi afları hükümetler tarafından uygulanan yaygın bir mali araçtır. Devletler hem gelirdeki azalışı durdurmak hem de kamusal gelirleri artırmak amacıyla vergi aflarına başvurabilmektedir. Vergi sistemi içerisinde vergi afları bundan dolayı önemli bir yere sahiptir. Vergi afları, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde hükümetlerin sıklıkla başvurduğu bir uygulamadır. Kısa vadede afların vergi gelirlerini artırarak devlete gelir sağlaması, vergi idaresinin ve yargının yükünü hafifletmesi gibi faydaları bulunmaktadır. Bununla birlikte afların uzun vadede mükelleflerin vergisel uyumunu azalttığı, mükelleflerin tekrar af çıkması beklentisiyle hareket ederek vergiyle ilgili yükümlülüklerini aksattıkları, dürüst mükelleflerin cezalandırıldığı düşüncesinin artığı yönünde zararlı sonuçları da söz konusudur. Türkiye'de 1924 yılından günümüze kadar gerek politik gerek ekonomik gerekse de mali vb. amaçlarla çok sayıda af uygulamasına yer verilmiştir. Bu çalışmanın amacı, muhasebe meslek elemanlarının vergi aflarının etkinliğine yönelik görüşlerini belirlemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için Sivas ilinde bağımlı veya bağımsız olarak çalışan serbest muhasebeci ve mali müşavirlerden 95'i üzerinde anket uygulanmıştır. Anket formu, 4'ü demografik ve 29'u da vergi aflarına yönelik ifadelerden oluşan toplam 33 maddelik oluşan 5'li likert ölçeğine göre hazırlanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 paket programından yararlanılarak analiz edilip yorumlanmıştır. Katılımcıların bildirdikleri görüşlerin analiziyle; vergi aflarından beklenen hedeflere tam olarak olmasa da çoğunlukla ulaşıldığı, vergi aflarının vergisini düzenli ödeyen mükellefler için olumsuz uygulama olduğu ve vergi adaletini olumsuz etkilediği, vergisel yükümlülüklerini düzenli olarak yerine getiren mükelleflere bazı teşvik edici düzenlemelerin yapılmasına yönelik ifadeleri destekledikleri, vergi aflarıyla işletmelerin muhasebe sürecinde düzelmelerin yaşandığı, vergi aflarının düşük seviyelerde olsa da muhasebe bilgi kalitesini olumlu etkilediği yönünde bulgular elde edilmiştir. Nonparametrik istatistiksel yöntemlerden olan "Kendalltau b katsayısı" kullanılarak, katılımcıların demografik değişkenleri açısından ifadelere bakış açılarında anlamlı farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Sonuçta katılımcıların yaşları açısından iki ifadede anlamlı farklılık bulunmuştur. Anahtar Sözcükler: Vergi Affı, Vergi Uyumu, Muhasebe Meslek Mensubu