Muhasebe uygulamalarında transfer fiyatlandırması ve örtülü sermaye olgusu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RIDVAN GÜLBAŞ

Danışman: MEHMET DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ticari kuruluşların en önemli amacı, kâr elde etmektir. Bu anlamda kuruluşlar, reel uygulamalar ve finansal yöntemler ile kârlılık seviyelerini en üst düzeye çıkarma gayreti içerisinde bulunurlar. Bu noktada kârlılık artışını sağlayan en önemli metotların başında giderlerin azaltılması gelmektedir. Kuruluşların en önemli gider kalemlerinden bir tanesi, ödenen vergiler ve diğer yasal yükümlülüklerdir. Gerçekten de hukuka uygun yöntem ve uygulamalar vasıtasıyla vergiden kaçınmayı başarabilen şirketler, aynı zamanda kârlarını da artırma fırsatı bulabilirler. Bu anlamda şirketlerin başvurabilecekleri finansal uygulamaların başında transfer fiyatlandırması gelmektedir. Transfer fiyatlandırması uygulaması, şirketlerin ilişki içerisinde bulundukları diğer kişi ve kurumlar ile ticari ilişkilerinde, olması gerekli olan fiyat seviyesinden farklı fiyat uygulamalarını benimsemeleri ve böylelikle örtülü bir şekilde sermaye ya da kazanç aktarımı sağlamaları anlamını taşır. Şirketler, normal şartlar altında uygulamayacakları fiyatları ilişkili kişilere uygular ve kaynak devrinde bulunurlar. Transfer fiyatlandırması uygulaması yoluyla örtülü sermaye aktarımı, yalnızca şirketlerin karlılığını artıran ve bunun karşılığında ödemekle yükümlü oldukları vergi miktarını artıran bir uygulama olarak görülmemelidir. Zira örtülü sermaye uygulamalarının özellikle makro anlamda önemli sonuçları bulunmaktadır. Ülkeler açısından toplam vergi gelirlerini düşürmesi, vergi adaletine zarar vermesi, rekabetçi yapıya zarar vererek serbest piyasa dengelerini olumsuz yönde etkilemesi gibi pek çok sonucu bünyesinde barındırmaktadır. Bu sebeple özellikle OECD ülkeleri olmak üzere tüm ülkelerin, örtülü sermaye uygulamalarını önlemek veya kontrol altına almak amacıyla bir takım uygulamalara başvurdukları görülmektedir. Bu çalışmada transfer fiyatlandırması ve örtülü sermaye uygulamaları tüm yönleriyle değerlendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Transfer fiyatlandırması, örtülü sermaye, örtülü kazanç, ilişkili kişi, muvazaa.