Türk televizyon reklamlarında toplumsal cinsiyet ve kadın stereotipleri bağlamında reklamlar ve tarihsel dönüşümü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE DENİZ
Danışman: Yılmaz Daşlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde oldukça fazla çalışma yapılan toplumsal cinsiyet olgusu her geçen gün kendini her alanda hissettirir olmuştur. Her ne kadar toplumsal yaşamda değişimler yaşanıyor olsa da (kadınların hemen hemen her alanda söz sahibi olmaya başlaması, annelik ve eş rollerinin dışında iş yaşamında aktif roller alması) televizyonda gösterime sunulan reklamlarda, toplumun çekirdeğinde yer aldırılan ataerkil zihniyet nedeniyle istenilen düzeye gelinememiştir. Nitekim ürünü ilgi çekici kılmak için reklamlarda kadınlar fetiş unsuru olarak sıklıkla kullanılır hale gelmiştir. Reklamlarda kadınlara "cinselliğinden, hassaslığına, anneliğinden, kendi kendine yeterliliğine" kadar birçok rol atfedilmiştir. Hatta reklamlarda kullanılan erkek ve kadın seslerinin dahi birer mesajları olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Reklam toplumdaki bireylerin düşünme şeklini ve onları harekete geçirirken, hangi konulardan haz aldıklarını, nelerden hoşlanıp nelerden hoşlanmadıklarını ve nelerden rahatladıklarını yansıtan bir unsur iken, kadın ve erkek rollerini de toplumsal olarak yansıtan bir gerçektir. Ayrıca kadına ve erkeğe ayrı ayrı atfettiği rolleri toplumsal cinsiyet stereotipi olarak da yeniden üretmektedir. Bu tarz toplumsal cinsiyet stereotiplerin ön plana çıkıyor ve yeniden üretiliyor olması pek çok olumsuzluğu, özellikle de kadınlar açısından olumsuz dejenerasyonu da beraberinde getirmektedir. Türk Televizyon Reklamlarında Toplumsal Cinsiyet Ve Kadın Stereotipleri Bağlamında Reklamlar ve Tarihsel Dönüşümü isimli bu çalışmanın amacı, sosyal yaşama uyum sağlamaya çalışırken çırpınan reklamların aslında toplumsal cinsiyet kalıplarını nasıl yeniden inşa ettiğini incelemektir. Reklamlarda temelde ürünün tanıtımı ve biricikliği ile verilmeye çalışılan duygu, günümüzde geniş yelpazedeki ürünlerin çeşitliliği ile farklı stratejileri gerekli kılmaktadır. Bunun için toplumun her bir bireyini ayrı bir şekilde ele almak gerekli olabilmektedir. Reklamlarda en çok kadın cinsiyeti ön planda olmaktadır. Güçlü, özgürlüğünün sınırlarını çizen, anneliği öğreten, eşliğin makul olanını sunan, iş hayatında var olmasına rağmen eşine sürekli "o bilir" gibi iletilerle itaat eden ve evden anlayanın kadın olduğu mesajları yanında da kadının biyolojik yapısından kaynaklı ne kadar güçsüz olduğu yansıtılmaya çalışılmaktadır. Bu çalışmada reklamlar göstergebilimsel yöntem ile yan anlam ve düz anlam olarak incelenecek olup, konuşma metinlerinde yer alan metinler eleştirel söylem analizine göre analiz edilecektir. Anahtar Kelimeler: Reklam, Reklam İmgeleri, Toplumsal Cinsiyet, Aile, Roller